Team 2 · 3de & 4de leerjaar · schooljaar 2026–2027 · 2 lesuren per week

Een heel jaar muzische vorming,
week per week gepland.

Jaarplan 3de en 4de leerjaar · Team 2 · volgens de Vlaamse schoolkalender 2026–2027

37: uitgewerkte lessen
21: thema’s
42: doelen gedekt
38: schoolweken

Muzisch waarnemenMuziekBeeldDramaBeweging & dansMediaOverkoepelend

Elke week krijgt één les van 2 lesuren (aaneensluitend blok van ±110 minuten, of te splitsen in 2 × 55 minuten na de instap). De doelen zijn verweven over de domeinen heen: in één les komen vaak muziek én drama, of beeld én media samen. Elk doel komt meermaals aan bod; bij het doelenkader zie je precies in welke lessen. Weken kunnen uiteraard schuiven bij pedagogische studiedagen of facultatieve verlofdagen van de school.

Doorlopende lijn, het hele jaarElk kind houdt een kunst- en cultuurpaspoort bij (MW3): een map of schriftje met foto’s, tickets, tekeningen en reflecties bij elke muzische ervaring. Bij elk toonmoment oefenen we gepast gedrag als publiek (MW4): stil zijn, applaudisseren op het juiste moment, niets aanraken bij een expo. En in elke les werken we aan de muzische grondhouding (GH1): durven, fantaseren, samenwerken en je verwonderen. Plan doorheen het jaar ook minstens één echt cultuurbezoek (schoolvoorstelling, museum) en geef het een plek in het paspoort.

📅 Jaarkalender 2026-2027

Het jaarlint hieronder toont alle 38 schoolweken; elk kleurblok is een thema (klik om ernaartoe te springen), gestreepte blokken zijn vakanties.

Week	Data	Thema	Opmerkingen
1	di 1 - vr 4 sep 2026	👋 Welkom terug! Wie ben ik?	Start van het schooljaar op dinsdag 1 september
2	7 - 11 sep	👋 Welkom terug! Wie ben ik?
3	14 - 18 sep	🧭 Verkeer, kompas en oriëntatie
4	21 - 25 sep	🧭 Verkeer, kompas en oriëntatie
5	28 sep - 2 okt	🐘 Dieren
6	5 - 9 okt	🐘 Dieren
7	12 - 16 okt	🍂 Planten
8	19 - 23 okt	🍂 Planten
9	26 - 30 okt	🌺 Wapenstilstand
🏖 Herfstvakantie · ma 2 t.e.m. zo 8 november 2026
10	9 - 13 nov	🌺 Wapenstilstand	wo 11 nov: Wapenstilstand (vrije dag)
11	16 - 20 nov	🌙 Dag en nacht	vr 20 nov: Internationale Dag van de Kinderrechten
12	23 - 27 nov	🌙 Dag en nacht
13	30 nov - 4 dec	🛒 Werk aan de winkel	vr 4 dec: Sinterklaas in aantocht
14	7 - 11 dec	🛒 Werk aan de winkel
15	14 - 18 dec	🛒 Werk aan de winkel	Afsluiter: wintermarkt-toonmoment
🏖 Kerstvakantie · ma 21 december 2026 t.e.m. zo 3 januari 2027
16	4 - 8 jan 2027	⚖️ Kinderrechten
17	11 - 15 jan	⚖️ Kinderrechten
18	18 - 22 jan	📣 Reclame
19	25 - 29 jan	📣 Reclame
20	1 - 5 feb	⏳ Tijd: onze geschiedenis
🏖 Krokusvakantie · ma 8 t.e.m. zo 14 februari 2027
21	15 - 19 feb	⏳ Tijd: onze geschiedenis
22	22 - 26 feb	🧪 Techniek: natuurlijke verschijnselen
23	1 - 5 mrt	🩹 Zorgen voor ons lichaam
24	8 - 12 mrt	🩹 Zorgen voor ons lichaam
25	15 - 19 mrt	💧 Water	22 maart: Wereldwaterdag (di 22 mrt valt in week 26)
26	22 - 26 mrt	♻️ Ons milieu
🏖 Paasvakantie · ma 29 maart t.e.m. zo 11 april 2027 (Pasen: zo 28 maart)
27	12 - 16 apr	🧲 Techniek: kracht, beweging en magneten
28	19 - 23 apr	🌸 Het voorjaar
29	26 - 30 apr	⚙️ Techniek: technische systemen en ontwerpen
30	3 - 7 mei	🇧🇪 België, atlas en koningshuis	do 6 + vr 7 mei: Hemelvaart en brugdag (vrij); les plannen op ma-wo
31	10 - 14 mei	🇧🇪 België, atlas en koningshuis
32	17 - 21 mei	💡 Techniek: elektriciteit, licht en geluid	ma 17 mei: pinkstermaandag (vrije dag)
33	24 - 28 mei	🧑‍🚒 Wie zorgt er voor ons?
34	31 mei - 4 jun	🧑‍🚒 Wie zorgt er voor ons?
35	7 - 11 jun	🚦 Verkeer met de vriendjesklas
36	14 - 18 jun	🚦 Verkeer met de vriendjesklas
37	21 - 25 jun	Slotweek	Toonmoment voor ouders of een andere klas
38	ma 28 - wo 30 jun	-	Laatste schooldagen: reserveweek en klasafsluiting; zomervakantie vanaf do 1 juli 2027

Vakanties en vrije dagen (Vlaanderen): herfstvakantie 2 t.e.m. 8 nov 2026 · Wapenstilstand wo 11 nov 2026 · kerstvakantie 21 dec 2026 t.e.m. 3 jan 2027 · krokusvakantie 8 t.e.m. 14 feb 2027 · paasvakantie 29 mrt t.e.m. 11 apr 2027 · Hemelvaart do 6 + vr 7 mei 2027 · pinkstermaandag 17 mei 2027 · laatste schooldag wo 30 juni 2027. Facultatieve verlofdagen en pedagogische studiedagen verschillen per school: schuif de weken dan gewoon op.

🎯 Doelenkader Team 2

Alle doelen muzische vorming voor het 3de en 4de leerjaar, geordend per domein. Elke code komt terug bovenaan de lessen; hieronder zie je per doel in welke lessen het aan bod komt.

Muzisch waarnemen

MW1Verwoorden de betekenis van een artistieke en muzische creatie (onderwerp, bedoeling, eigen interpretatie).Komt aan bod in les 5, 7, 9, 10, 11, 16, 20, 25, 28, 30 (10×).
MW2Herkennen enkele kunststromingen en artistieke creaties (componisten, beeldende kunstenaars, genres, dansstijlen, audiovisuele kunst).Komt aan bod in les 1, 5, 11, 17, 20, 21, 25, 28, 30 (9×).
MW3Participeren aan een brede waaier van kunstervaringen (bv. kunst- en cultuurpaspoort bijhouden).Komt aan bod in les 37 (1×).
MW4Gebruiken gepast gedrag tijdens kunstbeleving (voorstelling of tentoonstelling bezoeken).Komt aan bod in les 37 (1×).

Muziek

MU1Herkennen bouwstenen van muziek: klankkleur, dynamiek, ritme, metrum, tempo en melodielijn.Komt aan bod in les 1, 3, 5, 10, 12, 21, 23, 25, 28, 29, 31 (11×).
MU2Herkennen bouwstenen van muziek: toonhoogte en vorm (herhaling en contrast, strofe en refrein).Komt aan bod in les 15, 19, 35 (3×).
MU3Zingen melodieën met aangepast stembereik.Komt aan bod in les 10, 15, 16, 28, 31, 35 (6×).
MU4Gebruiken bouwstenen van muziek in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen).Komt aan bod in les 3, 8, 12, 15, 19, 23, 26, 35 (8×).
MU5Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van muziek (musiceren, ritmisch begeleiden, componeren, zingen, actief luisteren, grafische partituur).Komt aan bod in les 3, 19, 23, 26, 33 (5×).
MU6Gebruiken vooraf verkende vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van muziek in een muzische creatie.Komt aan bod in les 8, 15, 23, 26 (4×).

Beeld

BE1Herkennen bouwstenen van beeld: textuur (stofuitdrukking in 3D) en licht (soorten licht, lichtrichting, schaduw).Komt aan bod in les 6, 11, 20, 22, 32, 34 (6×).
BE2Herkennen bouwstenen van beeld: kleur (nuance, contrast), ruimte (standpunt, horizon), vorm en compositie.Komt aan bod in les 1, 4, 7, 9, 11, 14, 17, 25, 28, 30 (10×).
BE3Gebruiken bouwstenen van beeld in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen).Komt aan bod in les 1, 6, 7, 9, 11, 14, 17, 22, 25, 28, 30, 34 (12×).
BE4Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van beeld: boetseren, tekenen, schilderen, drukken, ruimtelijke constructies.Komt aan bod in les 6, 14, 17, 20, 22, 26, 34 (7×).
BE5Gebruiken vooraf verkende vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van beeld in een muzische creatie.Komt aan bod in les 9, 11, 20, 30 (4×).

Drama

DR1Herkennen bouwstenen van drama: rol, lichaamstaal, speelruimte, timing en samenspel.Komt aan bod in les 2, 13, 24 (3×).
DR2Spelen een personage: zich inleven, de rol vasthouden, lichaamstaal gebruiken.Komt aan bod in les 2, 8, 13, 16, 18, 24, 31, 33, 36 (9×).
DR3Passen publieksbesef toe: zich naar het publiek richten, duidelijk spreken, rekening houden met reacties.Komt aan bod in les 16, 18, 24, 36 (4×).
DR4Spelen op het juiste moment in op de tegenspeler(s) (timing).Komt aan bod in les 2, 13, 18, 24 (4×).
DR5Versterken elkaar in het samenspel.Komt aan bod in les 2, 13, 24, 29, 36 (5×).
DR6Herkennen technieken en vormgevingsmiddelen van drama: dramaspel, spel met materialen, (non-)verbale spelvormen, verkleedkleren, attributen, aankleding van de speelruimte.Komt aan bod in les 8, 10, 13, 16, 32 (5×).
DR7Gebruiken vooraf verkende technieken en vormgevingsmiddelen van drama in een muzische creatie.Komt aan bod in les 24, 32 (2×).

Beweging & dans

DA1Herkennen bouwstenen van dans: ruimte (locatie, richting, vloerpatronen), structuur, tijd (ritme, tempo), kracht en vorm.Komt aan bod in les 4, 23 (2×).
DA2Herkennen bouwstenen van dans: opstelling, bewegingszinnen, versnellen en vertragen, contrast en synchroniciteit, spierspanning, vergroten/verkleinen/vervormen.Komt aan bod in les 12, 25, 27, 29 (4×).
DA3Dansen: in een aangegeven of eigen ritme en tempo, op een bepaalde plaats, in een specifieke opstelling, synchroon, vanuit een spierspanning.Komt aan bod in les 4, 5, 21, 29, 31, 35 (6×).
DA4Voeren bewegingszinnen uit (zelfgemaakt, als vormgeving van een ervaring, gevoel, idee of sfeer).Komt aan bod in les 4, 12, 27, 28, 29 (5×).
DA5Passen bewegingen aan: vergroting, verkleining, vervorming.Komt aan bod in les 5, 27 (2×).
DA6Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van dans: gestructureerde dans, bewegingsexpressie, muziek en attributen.Komt aan bod in les 21, 31 (2×).
DA7Gebruiken vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van dans in een muzische creatie.Komt aan bod in les 21, 35 (2×).

Media

ME1Herkennen bouwstenen van media: geluid (vervorming), licht (lichtbron en lichtrichting), kader (diepte) en montage (passend geluid bij beeld en omgekeerd).Komt aan bod in les 3, 10, 12, 18, 19, 32, 33 (7×).
ME2Gebruiken bouwstenen van media in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen).Komt aan bod in les 12, 18, 32 (3×).
ME3Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van media: fotografie, soundtrack bij een filmfragment, hoorspel, stop-motion.Komt aan bod in les 7, 17, 27, 33, 34 (5×).
ME4Gebruiken vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van media in een muzische creatie.Komt aan bod in les 19, 27, 33 (3×).

Overkoepelend

GE1Beschrijven hoe muzische vaardigheden/technieken betekenis verlenen aan een geïntegreerde muzische creatie.Komt aan bod in les 19, 37 (2×).
GE2Gebruiken bouwstenen, vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van verschillende muzische domeinen in een geïntegreerde muzische creatie (minstens 2 domeinen).Komt aan bod in les 8, 25, 28, 29, 36, 37 (6×).
PR1Herkennen verschillende presentatievormen.Komt aan bod in les 6, 15, 31, 37 (4×).
PR2Gebruiken een presentatievorm (locatie, samenstelling, materialen, media, interactie met publiek).Komt aan bod in les 15, 34, 36, 37 (4×).
PR3Stemmen een eigen muzische inbreng af op de anderen.Komt aan bod in les 14, 26, 29, 33, 35, 37 (6×).
RE1Reflecteren over hun eigen muzische creatie (betekenis, bouwstenen, technieken, vormgevingsmiddelen, wijze van presenteren).Komt aan bod in les 1, 3, 6, 8, 12, 14, 15, 17, 19, 22, 23, 27, 29, 31, 32, 33, 36, 37 (18×).
RE2Reflecteren over de muzische creatie van leeftijdsgenoten of de artistieke creatie van kunstenaars.Komt aan bod in les 2, 5, 7, 9, 10, 11, 16, 18, 20, 21, 24, 25, 28, 30, 34, 37 (16×).
GH1Tonen een muzische grondhouding: verbeeldingskracht, vertrouwen en durf, communicatie en interactie, speelsheid, nieuwsgierigheid en verwondering.Komt aan bod in les 1, 2, 4, 7, 13, 16, 22, 26, 30, 35, 36, 37 (12×).

Thema 1

👋 Welkom terug! Wie ben ik?

Week 1-2 · 1 t.e.m. 11 september 2026 · kennismaking, talenten, conflicten

We starten met onszelf: wie ben ik, waar ben ik goed in en hoe gaan we met elkaar (en met ruzies) om? Meteen ook het moment om het kunst- en cultuurpaspoort te lanceren.

Doelen in dit thema: MW2 MU1 BE2 BE3 DR1 DR2 DR4 DR5 RE1 RE2 GH1

Les 1 Week 1 · 2 lesuren

Dit ben ik! Portret in kleur en klank

Doelen in deze les

MW2Herkennen enkele kunststromingen en artistieke creaties (componisten, beeldende kunstenaars, genres, dansstijlen, audiovisuele kunst). (zelfportretten van Frida Kahlo en Vincent van Gogh)
BE2Herkennen bouwstenen van beeld: kleur (nuance, contrast), ruimte (standpunt, horizon), vorm en compositie. (focus: kleurcontrast en warme/koude kleuren)
BE3Gebruiken bouwstenen van beeld in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen).
MU1Herkennen bouwstenen van muziek: klankkleur, dynamiek, ritme, metrum, tempo en melodielijn. (focus: klankkleur en ritme)
GH1Tonen een muzische grondhouding: verbeeldingskracht, vertrouwen en durf, communicatie en interactie, speelsheid, nieuwsgierigheid en verwondering.
RE1Reflecteren over hun eigen muzische creatie (betekenis, bouwstenen, technieken, vormgevingsmiddelen, wijze van presenteren).

Lesverloop en werkvormen

Instap · 15 minKringgesprek
Bekijk enkele zelfportretten van Frida Kahlo en Van Gogh: wat vertelt het portret over de kunstenaar? Daarna trekt elk kind een talentenkaartje en vertelt kort waar het goed in is.
Kern 1 · 45 minIndividueel atelier
Elk kind maakt een zelfportret dat het eigen karakter toont: warme kleuren voor je vrolijke, vurige kant, koude kleuren voor je rustige kant. Techniek: wasco voor de lijnen, ecoline of waterverf als wash erover.
Kern 2 · 30 minKlankcirkel
Namen-ritmecirkel: elk kind zegt zijn naam met een eigen ritme en een klank die bij hem of haar past (klap, stamp, instrumentje). De klas herhaalt telkens: zo ontstaat een klas-klankstuk vol verschillende klankkleuren.
Afsluiting · 20 minMuseumronde
De portretten liggen op de banken; de klas wandelt in stilte rond zoals in een museum. Reflectie: welke kleuren koos je en waarom?

Materiaallijst

tekenpapier A3
wasco's
ecoline of waterverf + penselen
waterpotjes en mengbakjes
talentenkaartjes
spiegeltjes
kleine ritme-instrumentjes
afbeeldingen van zelfportretten (Kahlo, Van Gogh)

Media en links

▶︎ YouTube: warme en koude kleuren uitgelegd 🖼︎ Afbeeldingen: zelfportretten Frida Kahlo 🖼︎ Afbeeldingen: zelfportretten Van Gogh

Tip: Start deze week ook het kunst- en cultuurpaspoort (map of schriftje per kind): elke muzische ervaring van het jaar krijgt er een plek in (doel MW3).

Les 2 Week 2 · 2 lesuren

Conflict! En dan?

Doelen in deze les

DR1Herkennen bouwstenen van drama: rol, lichaamstaal, speelruimte, timing en samenspel. (focus: samenspel en timing)
DR2Spelen een personage: zich inleven, de rol vasthouden, lichaamstaal gebruiken.
DR4Spelen op het juiste moment in op de tegenspeler(s) (timing).
DR5Versterken elkaar in het samenspel.
RE2Reflecteren over de muzische creatie van leeftijdsgenoten of de artistieke creatie van kunstenaars.
GH1Tonen een muzische grondhouding: verbeeldingskracht, vertrouwen en durf, communicatie en interactie, speelsheid, nieuwsgierigheid en verwondering. (vertrouwen en durf)

Lesverloop en werkvormen

Instap · 15 minStandbeeldenspel
Emotiestandbeelden: de leerkracht noemt een emotie (boos, bang, opgelucht, jaloers), op het stopsignaal bevriest iedereen als standbeeld. Enkele standbeelden worden ‘tot leven getikt’ en zeggen één zin.
Kern 1 · 45 minRollenspel met stopknop
Groepjes spelen een herkenbaar conflict van de speelplaats (situatiekaartjes: afgepakte bal, buitengesloten worden, valsspelen). Bij het belsignaal roept de leerkracht ‘STOP - terugspoelen!’ en speelt het groepje de scène opnieuw met een betere oplossing.
Kern 2 · 30 minDuo-improvisatie
‘Ja, en...’-spel: duo's bouwen samen een scène op waarbij elke speler aanvaardt wat de ander inbrengt en erop verder bouwt. Wissel snel van situatie: in de lift, op de maan, in de bakkerij.
Afsluiting · 20 minBinnen-buitenkring
Reflectie in twee kringen: wat deed de betere oplossing met de scène? Wanneer voelde het samenspel echt?

Materiaallijst

situatiekaartjes met conflicten
emotiekaarten
bel of tamboerijn als stopsignaal
enkele attributen uit de verkleedkist (pet, sjaal, bal)

Media en links

▶︎ YouTube: dramaoefeningen rond emoties

Tip: De ‘STOP - terugspoelen’-vorm werkt het hele jaar door, ook bij echte klasconflicten.

Thema 2

🧭 Verkeer, kompas en oriëntatie

Week 3-4 · 14 t.e.m. 25 september 2026 · verkeer + oriëntatie in de gemeente (dropping)

Het verkeer en de dropping worden muzisch: we luisteren naar de klanken van de straat en dansen routes zoals op een plattegrond.

Doelen in dit thema: MU1 MU4 MU5 BE2 DA1 DA3 DA4 ME1 RE1 GH1

Les 3 Week 3 · 2 lesuren

De klank van het verkeer

Doelen in deze les

MU1Herkennen bouwstenen van muziek: klankkleur, dynamiek, ritme, metrum, tempo en melodielijn. (focus: klankkleur van omgevingsgeluiden)
MU4Gebruiken bouwstenen van muziek in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen).
MU5Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van muziek (musiceren, ritmisch begeleiden, componeren, zingen, actief luisteren, grafische partituur). (grafische partituur en klankstuk)
ME1Herkennen bouwstenen van media: geluid (vervorming), licht (lichtbron en lichtrichting), kader (diepte) en montage (passend geluid bij beeld en omgekeerd). (focus: geluid opnemen)
RE1Reflecteren over hun eigen muzische creatie (betekenis, bouwstenen, technieken, vormgevingsmiddelen, wijze van presenteren).

Lesverloop en werkvormen

Instap · 20 minLuisterwandeling
Korte luisterwandeling rond de school (of geluidsfragmenten in de klas): welke verkeersgeluiden herken je? Hoog of laag, kort of lang, luid of stil? Noteer de vondsten op het bord.
Kern 1 · 40 minGroepswerk
Elk groepje ontwerpt een grafische partituur van een kruispunt: eigen symbolen voor claxon, fietsbel, sirene, voetstappen, remmende bus. Denk na over volgorde, herhaling en dynamiek (rustige ochtend, drukke spits!).
Kern 2 · 35 minKlankatelier + opname
De partituren worden uitgevoerd met stem, lichaam en instrumentjes; een dirigent wijst de symbolen aan. Neem elke uitvoering op met de tablet.
Afsluiting · 15 minLuistersessie
Beluister de opnames: herken je het kruispunt van het andere groepje? Welke bouwstenen (tempo, dynamiek, klankkleur) hoorde je?

Materiaallijst

tablet of smartphone om op te nemen
grote bladen + dikke stiften
slaginstrumentjes (woodblock, toeter, sleebel, boomwhackers)
klankvoorwerpen: sleutelbos, fietsbel, ritselpapier
geluidsfragmenten van verkeer

Media en links

▶︎ YouTube: verkeersgeluiden raden 🖼︎ Afbeeldingen: voorbeelden grafische partituur

Les 4 Week 4 · 2 lesuren

Dansend op dropping: een plattegrond in beweging

Doelen in deze les

DA1Herkennen bouwstenen van dans: ruimte (locatie, richting, vloerpatronen), structuur, tijd (ritme, tempo), kracht en vorm. (focus: richting en vloerpatronen)
DA3Dansen: in een aangegeven of eigen ritme en tempo, op een bepaalde plaats, in een specifieke opstelling, synchroon, vanuit een spierspanning.
DA4Voeren bewegingszinnen uit (zelfgemaakt, als vormgeving van een ervaring, gevoel, idee of sfeer).
BE2Herkennen bouwstenen van beeld: kleur (nuance, contrast), ruimte (standpunt, horizon), vorm en compositie. (focus: de plattegrond als compositie)
GH1Tonen een muzische grondhouding: verbeeldingskracht, vertrouwen en durf, communicatie en interactie, speelsheid, nieuwsgierigheid en verwondering.

Lesverloop en werkvormen

Instap · 15 minKompasspel
Warming-up: de vier hoeken van de zaal zijn noord, oost, zuid en west. De leerkracht roept richtingen en bewegingswoorden (sluip naar het noorden, huppel naar het westen). Toon kort een echt kompas of kompas-app.
Kern 1 · 40 minDuowerk
Routes dansen: duo's krijgen pijlkaarten (rechtdoor, links, rechts, rotonde = draai, zebrapad = zijwaartse passen). Ze bouwen er een bewegingszin mee en oefenen die op muziek.
Kern 2 · 40 minGroepswerk
Elk groepje tekent een mini-plattegrond met een route door de eigen gemeente (school, kerk, bakker...) en zet die om in een dansroute met vloerpatronen. Een ander groepje ‘leest’ de dans en tekent de route na: klopt de kaart?
Afsluiting · 15 minToonmoment
Elk groepje toont zijn dansroute; de klas raadt waar de route passeert.

Materiaallijst

turnzaal of vrijgemaakte klas
muziekinstallatie + stevige instrumentale muziek
pijlkaarten
kegels en hoepels als herkenningspunten
grote bladen + stiften
kompas of kompas-app

Media en links

▶︎ YouTube: dans met richtingen voor kinderen ▶︎ YouTube: hoe werkt een kompas

Tip: Herneem de dansroutes tijdens de echte dropping: laat de kinderen op één stopplaats hun route-dans uitvoeren.

Thema 3

🐘 Dieren

Week 5-6 · 28 september t.e.m. 9 oktober 2026

Van het Carnaval der dieren van Saint-Saëns tot zelfgeboetseerde fantasiedieren: een thema dat muziek, dans en beeld moeiteloos verbindt.

Doelen in dit thema: MW1 MW2 MU1 BE1 BE3 BE4 DA3 DA5 PR1 RE1 RE2

Les 5 Week 5 · 2 lesuren

Carnaval der dieren

Doelen in deze les

MW1Verwoorden de betekenis van een artistieke en muzische creatie (onderwerp, bedoeling, eigen interpretatie).
MW2Herkennen enkele kunststromingen en artistieke creaties (componisten, beeldende kunstenaars, genres, dansstijlen, audiovisuele kunst). (componist Camille Saint-Saëns, klassieke muziek)
MU1Herkennen bouwstenen van muziek: klankkleur, dynamiek, ritme, metrum, tempo en melodielijn. (focus: tempo, dynamiek en klankkleur)
DA3Dansen: in een aangegeven of eigen ritme en tempo, op een bepaalde plaats, in een specifieke opstelling, synchroon, vanuit een spierspanning. (dansen vanuit een spierspanning)
DA5Passen bewegingen aan: vergroting, verkleining, vervorming. (bewegingen vergroten en verkleinen)
RE2Reflecteren over de muzische creatie van leeftijdsgenoten of de artistieke creatie van kunstenaars.

Lesverloop en werkvormen

Instap · 25 minActief luisteren
Beluister fragmenten uit Le Carnaval des Animaux (de olifant, het aquarium, de zwaan, de vogelvolière) zonder de titels te verklappen: welk dier hoor je? Waaraan hoor je dat (traag/snel, zwaar/licht, hoog/laag)?
Kern 1 · 35 minBewegingsexpressie
De klas beweegt als de dieren op de muziek: de olifant zwaar en traag met veel spierspanning, de vogels licht en snel, de zwaan vloeiend. Speel met vergroten (reuzenolifant) en verkleinen (muizenpasjes).
Kern 2 · 35 minGroepswerk
Elk groepje kiest in het geheim een dier en maakt er een korte bewegingszin bij (startpose - beweging - slotpose). De andere groepjes raden het dier: welke bouwsteen verklapte het?
Afsluiting · 15 minKringgesprek
Reflectie: hoe maakt een componist een dier hoorbaar zonder woorden? Noteer de begrippen tempo, dynamiek en klankkleur.

Materiaallijst

muziekinstallatie
fragmenten uit Le Carnaval des Animaux
sjaaltjes of linten
veel vrije ruimte

Media en links

▶︎ YouTube: Saint-Saëns - Le Carnaval des Animaux ▶︎ YouTube: Prokofjev - Peter en de Wolf (Nederlands)

Les 6 Week 6 · 2 lesuren

Fantasiedieren in 3D

Doelen in deze les

BE1Herkennen bouwstenen van beeld: textuur (stofuitdrukking in 3D) en licht (soorten licht, lichtrichting, schaduw). (focus: textuur en stofuitdrukking in 3D)
BE3Gebruiken bouwstenen van beeld in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen).
BE4Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van beeld: boetseren, tekenen, schilderen, drukken, ruimtelijke constructies. (boetseren en ruimtelijk construeren)
PR1Herkennen verschillende presentatievormen. (mini-expo op sokkels)
RE1Reflecteren over hun eigen muzische creatie (betekenis, bouwstenen, technieken, vormgevingsmiddelen, wijze van presenteren).

Lesverloop en werkvormen

Instap · 15 minVoelspel
Voelzakken met materialen (dons, schuurpapier, folie, wol, ribkarton): beschrijf blind wat je voelt met de juiste woorden: donzig, harig, glanzend, geribd, korrelig, mat.
Kern · 75 minAtelierwerk
Elk kind boetseert een fantasiedier uit klei en werkt het af met kosteloos materiaal: schubben van folie, een vacht van wol, stekels van tandenstokers. De opdracht: je dier heeft minstens twee duidelijk verschillende texturen.
Afsluiting · 20 minGallery walk
Mini-expo: elk dier krijgt een kartonnen sokkel en een naambordje met naam, leefgebied en één bijzonder talent. De klas wandelt rond als in een museum en geeft warme feedback (‘top en tip’).

Materiaallijst

natuurklei of zelfhardende klei
boetseergerief en onderleggers
kosteloos materiaal: doppen, stof, folie, wol, tandenstokers
kartonnen doosjes als sokkel
naamkaartjes + stiften
voelzakken met materiaalstalen

Media en links

🖼︎ Afbeeldingen: fantasiedieren van klei ▶︎ YouTube: basistechnieken boetseren

Tip: Laat de dieren drogen en bewaar ze: ze horen bij de jaartentoonstelling in juni.

Thema 4

🍂 Planten

Week 7-8 · 12 t.e.m. 23 oktober 2026 · blaadjes, schimmels, herfst

Volop herfst: we maken land art met gevallen bladeren en brengen het bos tot leven met mime en een zelfgemaakt klankdecor.

Doelen in dit thema: MW1 MU4 MU6 BE2 BE3 DR2 DR6 ME3 GE2 RE1 RE2 GH1

Les 7 Week 7 · 2 lesuren

Herfstblad-kunst: land art op de speelplaats

Doelen in deze les

MW1Verwoorden de betekenis van een artistieke en muzische creatie (onderwerp, bedoeling, eigen interpretatie). (werk van Andy Goldsworthy bespreken)
BE2Herkennen bouwstenen van beeld: kleur (nuance, contrast), ruimte (standpunt, horizon), vorm en compositie. (focus: kleurnuance en ordeningswijzen)
BE3Gebruiken bouwstenen van beeld in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen).
ME3Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van media: fotografie, soundtrack bij een filmfragment, hoorspel, stop-motion. (focus: fotografie van je kunstwerk)
RE2Reflecteren over de muzische creatie van leeftijdsgenoten of de artistieke creatie van kunstenaars.
GH1Tonen een muzische grondhouding: verbeeldingskracht, vertrouwen en durf, communicatie en interactie, speelsheid, nieuwsgierigheid en verwondering. (verwondering voor de natuur)

Lesverloop en werkvormen

Instap · 15 minOnderwijsleergesprek
Bekijk foto's van land art van Andy Goldsworthy: kunst gemaakt met alleen natuur. Wat zie je? Hoe lang blijft zo'n kunstwerk bestaan? Waarom maakt iemand kunst die verdwijnt?
Kern · 60 minBuitenatelier in groepjes
Verzamel bladeren, vruchten, takjes en steentjes. Elk groepje maakt een land art-werk op de speelplaats of in het park: een mandala, een spiraal of een kleurverloop van groen over geel naar dieprood (kleurnuance!). Let op de compositie: symmetrisch of juist niet?
Afsluiting · 35 minFotoreportage + museumronde
Fotografeer je werk van dichtbij en van ver: welk standpunt toont het het mooist? Bekijk daarna alle foto's op het digibord en reflecteer: welke ordening koos elk groepje?

Materiaallijst

verzamelmandjes of zakken
herfstmateriaal van buiten
tablets of fototoestel
digibord om foto's te tonen
foto's van werk van Andy Goldsworthy

Media en links

🖼︎ Afbeeldingen: Andy Goldsworthy land art ▶︎ YouTube: land art met kinderen

Tip: Regent het? Dezelfde les lukt binnen met gedroogde bladeren op zwart papier.

Les 8 Week 8 · 2 lesuren

Het geheime leven van het bos

Doelen in deze les

DR2Spelen een personage: zich inleven, de rol vasthouden, lichaamstaal gebruiken.
DR6Herkennen technieken en vormgevingsmiddelen van drama: dramaspel, spel met materialen, (non-)verbale spelvormen, verkleedkleren, attributen, aankleding van de speelruimte. (focus: non-verbale spelvormen (mime))
MU4Gebruiken bouwstenen van muziek in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen). (focus: klankkleur als bossfeer)
MU6Gebruiken vooraf verkende vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van muziek in een muzische creatie.
GE2Gebruiken bouwstenen, vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van verschillende muzische domeinen in een geïntegreerde muzische creatie (minstens 2 domeinen). (drama en muziek in één creatie)
RE1Reflecteren over hun eigen muzische creatie (betekenis, bouwstenen, technieken, vormgevingsmiddelen, wijze van presenteren).

Lesverloop en werkvormen

Instap · 15 minMime-opwarmer
Groei-mime: van piepklein zaadje tot reusachtige boom, van sliertje schimmel tot volgroeide paddenstoel. Speel met traag groeien, wind en regen.
Kern 1 · 30 minKlankatelier
Maak samen een klankdecor van het bos: ritselende blaadjes (papier), regen (vingertrommelen), wind (stem), spechten (woodblock), krakende takken. Oefen met dynamiek: het bos ontwaakt stil en zwelt aan bij storm.
Kern 2 · 50 minGroepscreatie
Elk groepje maakt ‘Een dag in het bos’: de helft speelt zonder woorden (dieren, bomen, paddenstoelenplukker), de andere helft verzorgt live het klankdecor. Wissel de rollen bij de tweede doorloop.
Afsluiting · 15 minToonmoment + reflectie
Twee groepjes tonen hun bos. Reflectie: hoe versterkte de muziek het spel, en omgekeerd?

Materiaallijst

slaginstrumentjes
natuurmateriaal als klankbron (bladeren, takjes, dennenappels)
krantenpapier
eventueel wit laken + lamp voor een schimmen-variant

Media en links

▶︎ YouTube: geluiden van het bos ▶︎ YouTube: mime-oefeningen voor kinderen

Thema 5

🌺 Wapenstilstand

Week 9-10 · 26 oktober t.e.m. 13 november 2026 (herfstvakantie ertussen) · 11 november, herinneren en vrede

Rond 11 november staan we stil bij oorlog en vrede: met een klaprozenschilderij vol contrast en met tableaux vivants waarbij geluid de betekenis kleurt.

Doelen in dit thema: MW1 MU1 MU3 BE2 BE3 BE5 DR6 ME1 RE2

Les 9 Week 9 · 2 lesuren

Klaprozen aan de horizon

Doelen in deze les

MW1Verwoorden de betekenis van een artistieke en muzische creatie (onderwerp, bedoeling, eigen interpretatie). (focus: de boodschap van de klaproos)
BE2Herkennen bouwstenen van beeld: kleur (nuance, contrast), ruimte (standpunt, horizon), vorm en compositie. (focus: horizon, voor- en achtergrond, kleurcontrast)
BE3Gebruiken bouwstenen van beeld in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen).
BE5Gebruiken vooraf verkende vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van beeld in een muzische creatie. (schilderen)
RE2Reflecteren over de muzische creatie van leeftijdsgenoten of de artistieke creatie van kunstenaars.

Lesverloop en werkvormen

Instap · 20 minKringgesprek
Bekijk foto's van de Westhoek en klaprozenvelden en vertel kort het verhaal van In Flanders Fields: waarom werd de klaproos hét symbool van herinnering?
Kern · 70 minSchilderatelier
Schilder een klaprozenveld met een duidelijke horizon: grijze lucht en donkere silhouetten (achtergrond) tegenover felrode klaprozen (voorgrond). Werk van achter naar voor: eerst de lucht, dan het veld, als laatste de klaprozen met vingertoppen of kurken.
Afsluiting · 20 minDuo-reflectie
Hang de werken naast elkaar: wat vertelt jouw schilderij? Waar zie je het sterkste contrast? Kies samen één werk voor in de gang bij de herdenking van 11 november.

Materiaallijst

A3-papier of karton
plakkaatverf (rood, zwart, wit, blauw)
brede en fijne penselen
kurken of wattenstaafjes voor de klaprozen
mengbakjes en waterpotjes
foto's van klaprozenvelden en de Westhoek

Media en links

▶︎ YouTube: In Flanders Fields voor kinderen 🖼︎ Afbeeldingen: klaprozenveld

Les 10 Week 10 · 2 lesuren

Stil na de storm: klanken van vrede

Doelen in deze les

MW1Verwoorden de betekenis van een artistieke en muzische creatie (onderwerp, bedoeling, eigen interpretatie).
MU1Herkennen bouwstenen van muziek: klankkleur, dynamiek, ritme, metrum, tempo en melodielijn. (focus: dynamiek (stil - luid))
MU3Zingen melodieën met aangepast stembereik. (een vredeslied zingen)
DR6Herkennen technieken en vormgevingsmiddelen van drama: dramaspel, spel met materialen, (non-)verbale spelvormen, verkleedkleren, attributen, aankleding van de speelruimte. (tableau vivant / standbeelden)
ME1Herkennen bouwstenen van media: geluid (vervorming), licht (lichtbron en lichtrichting), kader (diepte) en montage (passend geluid bij beeld en omgekeerd). (focus: montage - passend geluid bij een beeld)
RE2Reflecteren over de muzische creatie van leeftijdsgenoten of de artistieke creatie van kunstenaars.

Lesverloop en werkvormen

Instap · 15 minActief luisteren
Beluister de Last Post: wat voel je? Waarom wordt dit elke avond in Ieper gespeeld? Bespreek de kracht van stilte en dynamiek.
Kern 1 · 30 minSamenzang
Leer een vredeslied aan, couplet per couplet, met aandacht voor een aangepast stembereik. Zing het eerst fluisterzacht, dan vol: wat doet de dynamiek met de boodschap?
Kern 2 · 50 minTableau vivant + media
Groepjes bouwen twee bevroren beelden: ‘oorlog’ en ‘vrede’. Fotografeer beide tableaus. Kies daarna per foto een passend geluid of muziekfragment: hetzelfde beeld met een andere klank krijgt een andere betekenis!
Afsluiting · 15 minKringgesprek
Projecteer de foto's met de gekozen klanken. Reflectie: hoe verandert geluid wat we zien?

Materiaallijst

audio van de Last Post
tekst en audio van een vredeslied
tablet voor foto's
digibord + boxen
grote doeken in gedempte kleuren als aankleding

Media en links

▶︎ YouTube: Last Post aan de Menenpoort ▶︎ YouTube: vredesliederen voor kinderen

Tip: Woensdag 11 november is een vrije dag; plan deze les op een andere dag in week 10.

Thema 6

🌙 Dag en nacht

Week 11-12 · 16 t.e.m. 27 november 2026

De donkere maanden als troef: we schilderen onze eigen Sterrennacht en maken een klankverhaal dat van dag naar nacht glijdt.

Doelen in dit thema: MW1 MW2 MU1 MU4 BE1 BE2 BE3 BE5 DA2 DA4 ME1 ME2 RE1 RE2

Les 11 Week 11 · 2 lesuren

Sterrennacht zoals Van Gogh

Doelen in deze les

MW1Verwoorden de betekenis van een artistieke en muzische creatie (onderwerp, bedoeling, eigen interpretatie).
MW2Herkennen enkele kunststromingen en artistieke creaties (componisten, beeldende kunstenaars, genres, dansstijlen, audiovisuele kunst). (Vincent van Gogh en de Europese schilderkunst)
BE1Herkennen bouwstenen van beeld: textuur (stofuitdrukking in 3D) en licht (soorten licht, lichtrichting, schaduw). (focus: licht en lichtbron in het donker)
BE2Herkennen bouwstenen van beeld: kleur (nuance, contrast), ruimte (standpunt, horizon), vorm en compositie. (focus: licht-donkercontrast)
BE3Gebruiken bouwstenen van beeld in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen).
BE5Gebruiken vooraf verkende vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van beeld in een muzische creatie.
RE2Reflecteren over de muzische creatie van leeftijdsgenoten of de artistieke creatie van kunstenaars.

Lesverloop en werkvormen

Instap · 15 minKunstbeschouwing
Bekijk De Sterrennacht van Van Gogh: waar komt het licht vandaan? Hoe maakt hij beweging in de lucht? Zoek samen de lichtbronnen (sterren, maan, verlichte raampjes).
Kern · 70 minSchilderatelier
Maak je eigen sterrennacht: wervelende luchten met oliepastel of wasco in geel, wit en lichtblauw, daarna een wash van donkerblauwe ecoline erover (de wasco stoot af!). Onderaan een donker silhouet van je eigen straat.
Afsluiting · 25 minZaklamp-vernissage
Verduister het lokaal en bezoek de expo met zaklampen: elk werk wordt even ‘aangelicht’. Reflectie: bij wie springt het licht-donkercontrast er het sterkst uit, en hoe komt dat?

Materiaallijst

oliepastels of wasco's
donkerblauwe en zwarte ecoline + brede penselen
stevig A3-papier
afbeelding van De Sterrennacht
zaklampen
verduisterbaar lokaal

Media en links

▶︎ YouTube: Van Gogh voor kinderen 🖼︎ Afbeeldingen: De Sterrennacht

Les 12 Week 12 · 2 lesuren

Nachtgeluiden en dromenreis

Doelen in deze les

MU1Herkennen bouwstenen van muziek: klankkleur, dynamiek, ritme, metrum, tempo en melodielijn. (focus: klankkleur en dynamiek)
MU4Gebruiken bouwstenen van muziek in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen).
ME1Herkennen bouwstenen van media: geluid (vervorming), licht (lichtbron en lichtrichting), kader (diepte) en montage (passend geluid bij beeld en omgekeerd). (focus: geluid vervormen)
ME2Gebruiken bouwstenen van media in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen).
DA2Herkennen bouwstenen van dans: opstelling, bewegingszinnen, versnellen en vertragen, contrast en synchroniciteit, spierspanning, vergroten/verkleinen/vervormen. (focus: spierspanning (energiek - loom))
DA4Voeren bewegingszinnen uit (zelfgemaakt, als vormgeving van een ervaring, gevoel, idee of sfeer).
RE1Reflecteren over hun eigen muzische creatie (betekenis, bouwstenen, technieken, vormgevingsmiddelen, wijze van presenteren).

Lesverloop en werkvormen

Instap · 10 minGeluidenquiz
Dag of nacht? Beluister geluiden (haan, uil, schoolbel, krekels, vuilniswagen) en kies: hoort dit bij de dag of de nacht?
Kern 1 · 45 minMedia-atelier
Maak in groepjes een klankverhaal ‘Van dag naar nacht’: neem eigen geluiden op en vervorm ze met een gratis opname-app: vertraagd afspelen wordt spookachtig, echo maakt een droomwereld. Zet de geluiden in een logische volgorde.
Kern 2 · 40 minBewegingsexpressie
Dromenreis: dans van klaarwakker (veel spierspanning, snelle bewegingen) naar diep in slaap (loom, traag, zwaar). De klankverhalen van kern 1 zijn de soundtrack.
Afsluiting · 15 minLuistersessie
Beluister elkaars klankverhalen met gesloten ogen. Reflectie: welk vervormd geluid werkte het best en waarom?

Materiaallijst

tablets met opname-app met effecten
koptelefoons
slaginstrumentjes en klankvoorwerpen
turnmatjes
rustige achtergrondmuziek
sjaals

Media en links

▶︎ YouTube: nachtgeluiden van dieren ▶︎ YouTube: rustige muziek om op te bewegen

Thema 7

🛒 Werk aan de winkel

Week 13-15 · 30 november t.e.m. 18 december 2026 · beroepen, winkels en een wintermarkt

Drie weken bouwen we aan onze eigen winkelstraat: eerst het winkelspel, dan de etalages, en als kers op de taart een wintermarkt met zelfgemaakte jingles, net voor de kerstvakantie.

Doelen in dit thema: MU2 MU3 MU4 MU6 BE2 BE3 BE4 DR1 DR2 DR4 DR5 DR6 PR1 PR2 PR3 RE1 GH1

Les 13 Week 13 · 2 lesuren

Welkom in onze winkelstraat

Doelen in deze les

DR1Herkennen bouwstenen van drama: rol, lichaamstaal, speelruimte, timing en samenspel.
DR2Spelen een personage: zich inleven, de rol vasthouden, lichaamstaal gebruiken. (focus: de rol vasthouden)
DR4Spelen op het juiste moment in op de tegenspeler(s) (timing).
DR5Versterken elkaar in het samenspel.
DR6Herkennen technieken en vormgevingsmiddelen van drama: dramaspel, spel met materialen, (non-)verbale spelvormen, verkleedkleren, attributen, aankleding van de speelruimte. (dramaspel met materialen)
GH1Tonen een muzische grondhouding: verbeeldingskracht, vertrouwen en durf, communicatie en interactie, speelsheid, nieuwsgierigheid en verwondering.

Lesverloop en werkvormen

Instap · 15 minBeeldend raden
Beroepenmime: kinderen beelden om de beurt een beroep uit zonder woorden, de klas raadt. Bespreek: waaraan herkende je het beroep (houding, gebaren)?
Kern · 70 minRollenspel in hoeken
Richt vier winkeltjes in (bakker, kapper, dierenwinkel, sportwinkel). Verkopers en klanten spelen met situatiekaartjes: ‘het brood is te hard’, ‘je bent je geld vergeten’, ‘de hamster is ontsnapt’. Opdracht: blijf in je rol, wat er ook gebeurt, en reageer op je tegenspeler. Wissel halverwege van rol en van winkel.
Afsluiting · 25 minKringgesprek
Reflectie: wanneer lukte het om in je rol te blijven? Welke reactie van een medespeler hielp jou vooruit? Verzamel gouden tips voor het vervolg.

Materiaallijst

verkleedkleren en attributen per winkel
speelgoedkassa's en speelgeld
lege propere verpakkingen
tafels als toonbank
situatiekaartjes
prijskaartjes

Media en links

▶︎ YouTube: rollenspel winkeltje spelen

Tip: Laat de winkeltjes staan: ze groeien de komende twee weken uit tot een echte wintermarkt.

Les 14 Week 14 · 2 lesuren

De reuzenetalage

Doelen in deze les

BE2Herkennen bouwstenen van beeld: kleur (nuance, contrast), ruimte (standpunt, horizon), vorm en compositie. (focus: compositie en ordeningswijzen)
BE3Gebruiken bouwstenen van beeld in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen).
BE4Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van beeld: boetseren, tekenen, schilderen, drukken, ruimtelijke constructies. (construeren en drukken)
PR3Stemmen een eigen muzische inbreng af op de anderen. (samen één stijl afspreken)
RE1Reflecteren over hun eigen muzische creatie (betekenis, bouwstenen, technieken, vormgevingsmiddelen, wijze van presenteren).

Lesverloop en werkvormen

Instap · 15 minKijkwijzer
Bekijk foto's van echte (kerst)etalages: wat is de blikvanger? Hoe zijn de producten geordend: symmetrisch, in de hoogte, per kleur? Waar kijkt je oog het eerst naar?
Kern · 75 minGroepsatelier
Elk winkelgroepje bouwt een etalage in een grote doos: producten uit klei en papier, een blikvanger, prijskaartjes gedrukt met stempels. Belangrijk: spreek eerst als groep één stijl en kleurenpalet af en hou je eraan, zodat de etalage één geheel wordt.
Afsluiting · 20 minEtalagewandeling
Wandel als ‘shoppers’ langs alle etalages. Reflectie per groep: waar zie je onze afgesproken stijl terug? Wat is de blikvanger?

Materiaallijst

grote schoendozen of kartonnen dozen
klei
gekleurd papier en karton
stempels + stempelkussens
lijm, scharen, tape
stofjes en lintjes
foto's van etalages

Media en links

🖼︎ Afbeeldingen: kerstetalages als inspiratie

Les 15 Week 15 · 2 lesuren

Jingles voor de wintermarkt

Doelen in deze les

MU2Herkennen bouwstenen van muziek: toonhoogte en vorm (herhaling en contrast, strofe en refrein). (focus: herhaling, strofe en refrein)
MU3Zingen melodieën met aangepast stembereik.
MU4Gebruiken bouwstenen van muziek in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen).
MU6Gebruiken vooraf verkende vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van muziek in een muzische creatie.
PR1Herkennen verschillende presentatievormen.
PR2Gebruiken een presentatievorm (locatie, samenstelling, materialen, media, interactie met publiek). (de wintermarkt als presentatievorm)
RE1Reflecteren over hun eigen muzische creatie (betekenis, bouwstenen, technieken, vormgevingsmiddelen, wijze van presenteren).

Lesverloop en werkvormen

Instap · 15 minActief luisteren
Beluister enkele bekende jingles en refreinen: waarom blijven ze in je hoofd hangen? Ontdek samen de kracht van herhaling en een pakkend refrein.
Kern · 60 minComponeren in groepjes
Elk winkelgroepje schrijft een verkoopjingle voor de eigen winkel: een kort refrein dat herhaalt, eventueel een strofe erbij. Begeleid met ritme-instrumenten en oefen tot iedereen mee kan.
Afsluiting · 35 minWintermarkt-toonmoment
De klas wordt een wintermarkt: etalages open, jingles klinken, klanten komen langs (een vriendjesklas of de eigen klas in twee shiften). Bespreek vooraf kort de presentatievorm: waar staan we, hoe spreken we het publiek aan?

Materiaallijst

ritme-instrumenten
tekstbladen en stiften
de etalages en winkeltjes van de vorige weken
kerstverlichting of lampjes voor sfeer
eventueel opnameapparatuur

Media en links

▶︎ YouTube: bekende reclamejingles ▶︎ YouTube: strofe en refrein uitgelegd

Tip: Nodig een vriendjesklas of ouders uit tijdens het laatste kwartier: een echt publiek maakt presenteren betekenisvol, en het publiek oefent gepast gedrag (MW4).

Thema 8

⚖️ Kinderrechten

Week 16-17 · 4 t.e.m. 15 januari 2027

We geven kinderrechten een stem en een beeld: met scènes voor een publiek en met protestposters in pop art-stijl. Wil je dit thema liever rond 20 november (Internationale Dag van de Kinderrechten) geven, wissel het dan met ‘Dag en nacht’.

Doelen in dit thema: MW1 MW2 MU3 BE2 BE3 BE4 DR2 DR3 DR6 ME3 RE1 RE2 GH1

Les 16 Week 16 · 2 lesuren

Ik heb een stem!

Doelen in deze les

MW1Verwoorden de betekenis van een artistieke en muzische creatie (onderwerp, bedoeling, eigen interpretatie).
DR2Spelen een personage: zich inleven, de rol vasthouden, lichaamstaal gebruiken.
DR3Passen publieksbesef toe: zich naar het publiek richten, duidelijk spreken, rekening houden met reacties. (focus: publieksbesef)
DR6Herkennen technieken en vormgevingsmiddelen van drama: dramaspel, spel met materialen, (non-)verbale spelvormen, verkleedkleren, attributen, aankleding van de speelruimte. (verbale spelvormen)
MU3Zingen melodieën met aangepast stembereik. (een kinderrechtenlied zingen)
RE2Reflecteren over de muzische creatie van leeftijdsgenoten of de artistieke creatie van kunstenaars.
GH1Tonen een muzische grondhouding: verbeeldingskracht, vertrouwen en durf, communicatie en interactie, speelsheid, nieuwsgierigheid en verwondering.

Lesverloop en werkvormen

Instap · 25 minKringgesprek + samenzang
Verken kinderrechten met kaarten (recht op spelen, op onderwijs, op een veilige thuis). Leer daarna een kinderrechtenlied aan en zing het samen.
Kern · 55 minGroepswerk drama
Elk groepje kiest in het geheim één kinderrecht en maakt er een korte scène over. Speciale aandacht voor het publiek: speel naar voren gericht, spreek luid en duidelijk, wacht even als het publiek reageert.
Afsluiting · 30 minToonmoment
De scènes worden opgevoerd; het publiek raadt telkens het recht en geeft één compliment over het spel. Reflectie: wat deed jij om goed verstaanbaar te zijn?

Materiaallijst

kinderrechten-kaarten (bv. gratis materiaal van UNICEF of het Kinderrechtencommissariaat)
attributen en verkleedkleren
tekst en audio van een kinderrechtenlied

Media en links

▶︎ YouTube: kinderrechten uitgelegd ▶︎ YouTube: kinderrechtenlied

Les 17 Week 17 · 2 lesuren

Protestposters in pop art

Doelen in deze les

MW2Herkennen enkele kunststromingen en artistieke creaties (componisten, beeldende kunstenaars, genres, dansstijlen, audiovisuele kunst). (pop art en Keith Haring)
BE2Herkennen bouwstenen van beeld: kleur (nuance, contrast), ruimte (standpunt, horizon), vorm en compositie. (focus: fel kleurcontrast)
BE3Gebruiken bouwstenen van beeld in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen).
BE4Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van beeld: boetseren, tekenen, schilderen, drukken, ruimtelijke constructies. (drukken en sjabloneren)
ME3Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van media: fotografie, soundtrack bij een filmfragment, hoorspel, stop-motion. (focus: fotografie)
RE1Reflecteren over hun eigen muzische creatie (betekenis, bouwstenen, technieken, vormgevingsmiddelen, wijze van presenteren).

Lesverloop en werkvormen

Instap · 15 minKunstbeschouwing
Bekijk werk van Keith Haring en andere pop art: dikke lijnen, felle kleuren, eenvoudige figuren. Waarom valt zo'n beeld meteen op? Wat heeft dat met een boodschap te maken?
Kern · 70 minPosteratelier
Ontwerp een poster voor één kinderrecht: één krachtig symbool, dikke omtreklijnen, maximaal drie felle contrastkleuren en een korte slogan. Werk met sjablonen en spons- of stempeldruk voor een echt pop art-effect.
Afsluiting · 25 minFotoshoot
Fotografeer je poster op een sprekende plek in de school (aan de poort, in de refter). Denk aan het kader: van dichtbij of met diepte? Kies samen de plekken waar de posters echt komen te hangen.

Materiaallijst

A3-papier
plakkaatverf of posca-stiften in felle kleuren
sjablonen en sponsjes
zwarte dikke stiften
tablets voor foto's
voorbeelden van pop art

Media en links

🖼︎ Afbeeldingen: Keith Haring ▶︎ YouTube: pop art voor kinderen

Thema 9

📣 Reclame

Week 18-19 · 18 t.e.m. 29 januari 2027

We prikken door de trucs van reclame door er zelf te maken: een gefilmde spot met slimme belichting, en daarna de perfecte jingle en soundtrack erbij.

Doelen in dit thema: MU2 MU4 MU5 DR2 DR3 DR4 ME1 ME2 ME4 GE1 RE1 RE2

Les 18 Week 18 · 2 lesuren

Licht, camera, reclame!

Doelen in deze les

ME1Herkennen bouwstenen van media: geluid (vervorming), licht (lichtbron en lichtrichting), kader (diepte) en montage (passend geluid bij beeld en omgekeerd). (focus: licht om de aandacht te vestigen)
ME2Gebruiken bouwstenen van media in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen).
DR2Spelen een personage: zich inleven, de rol vasthouden, lichaamstaal gebruiken.
DR3Passen publieksbesef toe: zich naar het publiek richten, duidelijk spreken, rekening houden met reacties.
DR4Spelen op het juiste moment in op de tegenspeler(s) (timing).
RE2Reflecteren over de muzische creatie van leeftijdsgenoten of de artistieke creatie van kunstenaars.

Lesverloop en werkvormen

Instap · 20 minKijkwijzer
Bekijk twee kindvriendelijke reclamespots: welke trucs zie je? Stralend licht op het product, vrolijke muziek, herhaling van de naam, blije gezichten. Noteer de reclametrucs op het bord.
Kern · 70 minFilmatelier
Elk groepje bedenkt een fantasieproduct (onzichtbaar-makende sokken, een huiswerkrobot) en filmt er een spot van maximaal 30 seconden over. Verplicht trucje: zet je product in de schijnwerper met een bureaulamp of zaklamp. Verdeel de rollen: acteurs, camera, regisseur, belichter.
Afsluiting · 20 minEerste vertoning
Bekijk de ruwe spots. Reflectie: waar werkte het licht het best? Wat willen we volgende week nog verbeteren met geluid?

Materiaallijst

tablets om te filmen
bureaulampen of sterke zaklampen
verpakte fantasieproducten (meegebrachte voorwerpen)
scriptblaadjes
attributen en verkleedkleren

Media en links

▶︎ YouTube: reclametrucs uitgelegd voor kinderen ▶︎ YouTube: filmen met een tablet, tips

Tip: Bewaar de spots goed: volgende week krijgen ze een soundtrack.

Les 19 Week 19 · 2 lesuren

De perfecte jingle en soundtrack

Doelen in deze les

MU2Herkennen bouwstenen van muziek: toonhoogte en vorm (herhaling en contrast, strofe en refrein). (focus: herhaling in de jingle)
MU4Gebruiken bouwstenen van muziek in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen).
MU5Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van muziek (musiceren, ritmisch begeleiden, componeren, zingen, actief luisteren, grafische partituur). (componeren)
ME1Herkennen bouwstenen van media: geluid (vervorming), licht (lichtbron en lichtrichting), kader (diepte) en montage (passend geluid bij beeld en omgekeerd). (focus: montage - passend geluid bij beeld)
ME4Gebruiken vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van media in een muzische creatie.
GE1Beschrijven hoe muzische vaardigheden/technieken betekenis verlenen aan een geïntegreerde muzische creatie.
RE1Reflecteren over hun eigen muzische creatie (betekenis, bouwstenen, technieken, vormgevingsmiddelen, wijze van presenteren).

Lesverloop en werkvormen

Instap · 15 minDemonstratie
Speel dezelfde spot af met drie verschillende muziekjes (spannend, vrolijk, treurig): wat doet muziek met het beeld? Welke muziek past bij reclame en waarom?
Kern · 70 minMuziek- en montage-atelier
Elk groepje componeert een jingle voor zijn spot (kort, herhalend, met de productnaam erin) en neemt die op, samen met geluidseffecten. Monteer alles onder het beeld met een eenvoudige video-app.
Afsluiting · 25 minReclamefestival
Vertoon alle afgewerkte spots. Reflectie per spot: hoe geven muziek en geluid betekenis aan de beelden? Reik zelfbedachte prijzen uit: beste jingle, beste belichting, beste acteur.

Materiaallijst

tablets met een eenvoudige montage-app (bv. iMovie of CapCut)
ritme-instrumenten en klankvoorwerpen
koptelefoons
de spots van vorige week
prijsjes of diploma's

Media en links

▶︎ YouTube: monteren met iMovie voor beginners ▶︎ YouTube: wat doet filmmuziek?

Thema 10

⏳ Tijd: onze geschiedenis

Week 20-21 · 1 t.e.m. 19 februari 2027 (krokusvakantie ertussen)

Een reis door de tijd: we kruipen als oermensen onder de tafels voor echte grotkunst en dansen daarna van volksdans naar hiphop.

Doelen in dit thema: MW1 MW2 MU1 BE1 BE4 BE5 DA3 DA6 DA7 RE2

Les 20 Week 20 · 2 lesuren

Grotkunst: kunst van 20 000 jaar geleden

Doelen in deze les

MW1Verwoorden de betekenis van een artistieke en muzische creatie (onderwerp, bedoeling, eigen interpretatie).
MW2Herkennen enkele kunststromingen en artistieke creaties (componisten, beeldende kunstenaars, genres, dansstijlen, audiovisuele kunst). (prehistorische kunst: de grotschilderingen van Lascaux)
BE1Herkennen bouwstenen van beeld: textuur (stofuitdrukking in 3D) en licht (soorten licht, lichtrichting, schaduw). (focus: textuur van de ‘grotwand’)
BE4Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van beeld: boetseren, tekenen, schilderen, drukken, ruimtelijke constructies. (tekenen met houtskool)
BE5Gebruiken vooraf verkende vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van beeld in een muzische creatie.
RE2Reflecteren over de muzische creatie van leeftijdsgenoten of de artistieke creatie van kunstenaars.

Lesverloop en werkvormen

Instap · 15 minKunstbeschouwing
Bekijk de grotschilderingen van Lascaux: welke dieren zie je? Waarmee tekenden mensen toen? Waarom zouden ze dit gemaakt hebben (jacht, verhalen, magie)?
Kern · 70 minGrotatelier
Bouw de klas om tot grot: verfrommeld bruin inpakpapier (textuur!) onder en tegen de tafels gekleefd. De kinderen tekenen liggend of gehurkt hun grotschildering met houtskool en krijt in okertinten: dieren, handafdrukken, jachttaferelen.
Afsluiting · 25 minGrottentocht
Verduister het lokaal en bezoek de grot met zaklampen, in kleine groepjes en muisstil (gepast gedrag!). Reflectie: hoe voelde het om zoals een oermens te tekenen?

Materiaallijst

bruin inpakpapier, verfrommeld
houtskool
krijt in oker, roodbruin en wit
tape
zaklampen
vochtige doekjes
afbeeldingen van Lascaux

Media en links

🖼︎ Afbeeldingen: grotschilderingen Lascaux ▶︎ YouTube: de grotten van Lascaux voor kinderen

Tip: Houtskool geeft af: schorten aan en handen wassen inplannen!

Les 21 Week 21 · 2 lesuren

Dans door de tijd

Doelen in deze les

MW2Herkennen enkele kunststromingen en artistieke creaties (componisten, beeldende kunstenaars, genres, dansstijlen, audiovisuele kunst). (muziekstijlen van klassiek tot pop; dansstijlen volksdans en hiphop)
MU1Herkennen bouwstenen van muziek: klankkleur, dynamiek, ritme, metrum, tempo en melodielijn. (focus: metrum, de maat meevoelen)
DA3Dansen: in een aangegeven of eigen ritme en tempo, op een bepaalde plaats, in een specifieke opstelling, synchroon, vanuit een spierspanning.
DA6Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van dans: gestructureerde dans, bewegingsexpressie, muziek en attributen. (gestructureerde dans: volksdans)
DA7Gebruiken vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van dans in een muzische creatie.
RE2Reflecteren over de muzische creatie van leeftijdsgenoten of de artistieke creatie van kunstenaars.

Lesverloop en werkvormen

Instap · 20 minLuisterreis
Muziekfragmenten door de tijd: Vivaldi en Mozart (klassiek), The Beatles (jaren 60) en hedendaagse kindvriendelijke hiphop. Hoor je het verschil? Klap bij elk fragment de maat mee.
Kern 1 · 35 minGestructureerde dans
Leer een eenvoudige volksdans in kring aan: vaste passen, handen vast, richtingswissels. Volhouden tot de hele kring synchroon draait!
Kern 2 · 40 minGroepswerk
Basispasjes hiphop aanleren (bounce, step touch, freeze). Daarna mixen de groepjes oud en nieuw: een mini-choreografie die start als volksdans en ‘transformeert’ naar hiphop.
Afsluiting · 15 minToonmoment
Groepjes tonen hun tijdreis-dans. Reflectie: welke dansstijl paste het best bij welke muziek?

Materiaallijst

muziekinstallatie
fragmenten: Vivaldi, Mozart, The Beatles, kindvriendelijke hiphop
vrije ruimte of turnzaal

Media en links

▶︎ YouTube: Vivaldi - De Vier Jaargetijden ▶︎ YouTube: volksdansen voor kinderen ▶︎ YouTube: hiphop basispasjes voor kinderen

Tip: Week 20 en 21 worden gescheiden door de krokusvakantie (8 t.e.m. 14 februari).

Thema 11

🧪 Techniek: natuurlijke verschijnselen

Week 22 · 22 t.e.m. 26 februari 2027 · materie & stoffen

Verf gedraagt zich als materie: we experimenteren met zout, olie en schuim en ontdekken al doende stofuitdrukking en toeval in kunst.

Doelen in dit thema: BE1 BE3 BE4 RE1 GH1

Les 22 Week 22 · 2 lesuren

Toverstoffen: experimenteel schilderen

Doelen in deze les

BE1Herkennen bouwstenen van beeld: textuur (stofuitdrukking in 3D) en licht (soorten licht, lichtrichting, schaduw). (focus: stofuitdrukking - mat, glanzend, korrelig)
BE3Gebruiken bouwstenen van beeld in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen).
BE4Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van beeld: boetseren, tekenen, schilderen, drukken, ruimtelijke constructies. (schilderen en drukken)
GH1Tonen een muzische grondhouding: verbeeldingskracht, vertrouwen en durf, communicatie en interactie, speelsheid, nieuwsgierigheid en verwondering. (nieuwsgierigheid en verwondering)
RE1Reflecteren over hun eigen muzische creatie (betekenis, bouwstenen, technieken, vormgevingsmiddelen, wijze van presenteren).

Lesverloop en werkvormen

Instap · 15 minDemonstratie
Wondermoment: strooi grof zout op natte ecoline en druppel ecoline op scheerschuim. Wat gebeurt er? Waarom? Vandaag zijn we kunstenaar én wetenschapper.
Kern · 75 minCarrousel met 4 ateliers
Doorschuifsysteem langs vier tafels: (1) ecoline + grof zout: kristalpatronen; (2) marmeren met scheerschuim en ecoline; (3) wasco + ecoline: was stoot water af; (4) monoprint: verf op een plexiplaat, blad erop, drukken. Aan elke tafel eerst voorspellen, dan proberen, dan benoemen: mat, glanzend of korrelig?
Afsluiting · 20 minKringgesprek
Leg de mooiste resultaten in het midden en geef ze labels: mat, glanzend, korrelig, geribd. Reflectie: wat besliste jij, en wat besliste het toeval? Mag toeval meedoen in kunst?

Materiaallijst

ecoline in meerdere kleuren + pipetten
grof zout
scheerschuim + platte bakken + satéstokjes
wasco's
plexiplaten of geplastificeerde bladen + verfrollers
plakkaatverf
dik papier
schorten
keukenrol

Media en links

▶︎ YouTube: marmeren met scheerschuim ▶︎ YouTube: zout en ecoline techniek

Tip: De resultaten van vandaag zijn perfect kaftpapier voor het kunst- en cultuurpaspoort.

Thema 12

🩹 Zorgen voor ons lichaam

Week 23-24 · 1 t.e.m. 12 maart 2027 · lichaam, voeding en EHBO

Ons lijf is een instrument: we spelen bodypercussie op het ritme van onze hartslag en oefenen EHBO via geloofwaardig rollenspel.

Doelen in dit thema: MU1 MU4 MU5 MU6 DR1 DR2 DR3 DR4 DR5 DR7 DA1 RE1 RE2

Les 23 Week 23 · 2 lesuren

Bodypercussie: het ritme van je hart

Doelen in deze les

MU1Herkennen bouwstenen van muziek: klankkleur, dynamiek, ritme, metrum, tempo en melodielijn. (focus: ritme, metrum en tempo)
MU4Gebruiken bouwstenen van muziek in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen).
MU5Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van muziek (musiceren, ritmisch begeleiden, componeren, zingen, actief luisteren, grafische partituur). (musiceren met het lichaam)
MU6Gebruiken vooraf verkende vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van muziek in een muzische creatie.
DA1Herkennen bouwstenen van dans: ruimte (locatie, richting, vloerpatronen), structuur, tijd (ritme, tempo), kracht en vorm. (focus: tijd - ritme en tempo)
RE1Reflecteren over hun eigen muzische creatie (betekenis, bouwstenen, technieken, vormgevingsmiddelen, wijze van presenteren).

Lesverloop en werkvormen

Instap · 15 minOnderzoekje
Voel je hartslag in rust en na twintig keer springen: wat gebeurt er met het tempo? Klap beide tempo's na: ons hart is een metronoom.
Kern 1 · 45 minKlasorkest
Bodypercussie-patronen aanleren: klap - borst - dij - stamp - vingerknip. Eerst samen, dan in canon in twee groepen, dan versnellen en vertragen op teken van de dirigent.
Kern 2 · 40 minGroepscompositie
Elk groepje componeert een eigen bodypercussie-stuk ‘Een dag vol energie’: rustig ontwaken, sporten, uitrusten. Verplicht: minstens één herhaald patroon en één tempowissel.
Afsluiting · 15 minToonmoment
Uitvoeringen + reflectie: waar hoorde je het tempo veranderen? Welk patroon bleef het best hangen?

Materiaallijst

geen instrumenten nodig: het lichaam!
eventueel een metronoom-app
fragment met stevige beat als opwarmer

Media en links

▶︎ YouTube: bodypercussie voor de basisschool ▶︎ YouTube: We Will Rock You meeklappen

Les 24 Week 24 · 2 lesuren

EHBO-theater: help, een noodgeval!

Doelen in deze les

DR1Herkennen bouwstenen van drama: rol, lichaamstaal, speelruimte, timing en samenspel.
DR2Spelen een personage: zich inleven, de rol vasthouden, lichaamstaal gebruiken.
DR3Passen publieksbesef toe: zich naar het publiek richten, duidelijk spreken, rekening houden met reacties.
DR4Spelen op het juiste moment in op de tegenspeler(s) (timing). (focus: op het juiste moment inspelen)
DR5Versterken elkaar in het samenspel.
DR7Gebruiken vooraf verkende technieken en vormgevingsmiddelen van drama in een muzische creatie. (spelen met echte attributen)
RE2Reflecteren over de muzische creatie van leeftijdsgenoten of de artistieke creatie van kunstenaars.

Lesverloop en werkvormen

Instap · 15 minMime
Stap-voor-stap-mime: verzorg in stilte een denkbeeldige schaafwonde (spoelen, deppen, pleister). De klas benoemt elke stap.
Kern · 70 minRollenspel
Noodsituaties naspelen in groepjes van vier: val van de fiets, bloedneus, verstuikte enkel. Rollen: slachtoffer, hulpverlener, omstaander, 112-beller. Gebruik echte EHBO-materialen als rekwisiet en schmink voor een nepwondje. Focus: geloofwaardig blijven, op elkaar reageren, juiste timing (eerst geruststellen, dan verzorgen).
Afsluiting · 25 minHerspelen + reflectie
Enkele sterke scènes worden hernomen voor de klas. Reflectie: wat maakte het spel geloofwaardig? Wat leerde je over écht helpen?

Materiaallijst

EHBO-koffer: verband, driekante doek, pleisters
speelgoedtelefoon
situatiekaarten
schmink (rood/paars) voor nepwondjes
matje als ‘stoep’

Media en links

▶︎ YouTube: EHBO voor kinderen (Rode Kruis) ▶︎ YouTube: een nepwondje schminken

Tip: Ideaal om te koppelen aan de EHBO-lessen wereldoriëntatie in dezelfde week.

Thema 13

💧 Water

Week 25 · 15 t.e.m. 19 maart 2027

Eén rijke, geïntegreerde les rond water: we horen het (Saint-Saëns, Smetana), dansen het en schilderen het nat-in-nat.

Doelen in dit thema: MW1 MW2 MU1 BE2 BE3 DA2 GE2 RE2

Les 25 Week 25 · 2 lesuren

Het aquarium: water in klank, beweging en kleur

Doelen in deze les

MW1Verwoorden de betekenis van een artistieke en muzische creatie (onderwerp, bedoeling, eigen interpretatie).
MW2Herkennen enkele kunststromingen en artistieke creaties (componisten, beeldende kunstenaars, genres, dansstijlen, audiovisuele kunst). (componisten Saint-Saëns en Smetana)
MU1Herkennen bouwstenen van muziek: klankkleur, dynamiek, ritme, metrum, tempo en melodielijn. (focus: melodielijn en dynamiek)
BE2Herkennen bouwstenen van beeld: kleur (nuance, contrast), ruimte (standpunt, horizon), vorm en compositie. (focus: koude kleuren)
BE3Gebruiken bouwstenen van beeld in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen).
DA2Herkennen bouwstenen van dans: opstelling, bewegingszinnen, versnellen en vertragen, contrast en synchroniciteit, spierspanning, vergroten/verkleinen/vervormen. (focus: vloeiende bewegingszinnen en spierspanning)
GE2Gebruiken bouwstenen, vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van verschillende muzische domeinen in een geïntegreerde muzische creatie (minstens 2 domeinen). (dans, beeld en muziek rond één sfeer)
RE2Reflecteren over de muzische creatie van leeftijdsgenoten of de artistieke creatie van kunstenaars.

Lesverloop en werkvormen

Instap · 15 minActief luisteren
Beluister ‘Aquarium’ (Saint-Saëns) en een fragment uit De Moldau (Smetana): hoe klinkt water? Druppels, golven, een rivier die aanzwelt: welke instrumenten maken dat?
Kern 1 · 35 minBewegingsexpressie
Waterdans met sjaals en linten: van druppel (kleine, lichte bewegingen) over golf tot storm (grote, krachtige bewegingen) en terug naar spiegelglad water (ontspannen spieren, traag).
Kern 2 · 45 minSchilderatelier
Nat-in-nat aquarel: maak het papier nat met een spons en laat koude kleuren (blauw, turkoois, groen, paars) in elkaar vloeien tot een onderwaterwereld. Werk af met details in vetkrijt: vissen, luchtbellen, wier.
Afsluiting · 15 minMini-performance
Toon de schilderijen terwijl de watermuziek speelt en enkele kinderen hun waterdans hernemen: drie domeinen, één sfeer. Reflectie: wat maakte het geheel ‘waterig’?

Materiaallijst

audiofragmenten
sjaals en linten
aquarelverf of sterk verdunde ecoline
dik (aquarel)papier
sponzen en brede kwasten
vetkrijt
waterpotjes en veel keukenrol

Media en links

▶︎ YouTube: Saint-Saëns - Aquarium ▶︎ YouTube: Smetana - De Moldau ▶︎ YouTube: nat-in-nat schilderen

Tip: Wereldwaterdag valt op 22 maart, net na deze week: laat de werken dan in de gang hangen.

Thema 14

♻️ Ons milieu

Week 26 · 22 t.e.m. 26 maart 2027 · weer, klimaat, afval, grondstoffen en energie

Afval wordt grondstof: we bouwen er instrumenten van en spelen samen als heus afvalorkest. Laatste week voor de paasvakantie.

Doelen in dit thema: MU4 MU5 MU6 BE4 PR3 GH1

Les 26 Week 26 · 2 lesuren

Het afvalorkest

Doelen in deze les

MU5Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van muziek (musiceren, ritmisch begeleiden, componeren, zingen, actief luisteren, grafische partituur). (focus: zelfgemaakte instrumenten)
MU4Gebruiken bouwstenen van muziek in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen).
MU6Gebruiken vooraf verkende vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van muziek in een muzische creatie.
BE4Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van beeld: boetseren, tekenen, schilderen, drukken, ruimtelijke constructies. (ruimtelijk construeren)
PR3Stemmen een eigen muzische inbreng af op de anderen. (samen één orkest vormen)
GH1Tonen een muzische grondhouding: verbeeldingskracht, vertrouwen en durf, communicatie en interactie, speelsheid, nieuwsgierigheid en verwondering.

Lesverloop en werkvormen

Instap · 15 minFilmfragment + gesprek
Bekijk een fragment van het Recycled Orchestra (Landfill Harmonic): kinderen die muziek maken op instrumenten van afval. Wat vind je ervan? Kan afval een grondstof zijn?
Kern 1 · 45 minBouwatelier
Bouw je eigen instrument uit proper afval: shakers van flesjes met rijst, een snaarinstrument van een doos met elastieken, trommels van blikken, een regenmaker van een kartonnen koker. Versier je instrument zodat het er ook goed uitziet.
Kern 2 · 40 minAfvalorkest
Samenspel: verdeel het orkest in klankgroepen (shakers, trommels, snaren) en speel een ritmestuk met een dirigent. Luister naar elkaar: wanneer speel jij, wanneer zwijg je zodat een andere groep gehoord wordt?
Afsluiting · 15 minMiniconcert
Speel het stuk één keer helemaal, neem het op en beluister het. Reflectie: afval of instrument?

Materiaallijst

proper afval: flesjes, dozen, blikken, doppen, kartonnen kokers
elastieken
rijst, zand of erwten
stevige tape en lijm
versiermateriaal
opnametoestel of tablet

Media en links

▶︎ YouTube: Landfill Harmonic / Recycled Orchestra ▶︎ YouTube: instrumenten maken van afval

Tip: Vraag de weken vooraf al om proper afval mee te brengen; zo is er keuze genoeg.

Thema 15

🧲 Techniek: kracht, beweging en magneten

Week 27 · 12 t.e.m. 16 april 2027

Aantrekken en afstoten: magneetkrachten worden een duo-dans én een magische stop-motionfilm. Eerste week na de paasvakantie.

Doelen in dit thema: DA2 DA4 DA5 ME3 ME4 RE1

Les 27 Week 27 · 2 lesuren

Magneetdans en bewegende paperclips

Doelen in deze les

DA2Herkennen bouwstenen van dans: opstelling, bewegingszinnen, versnellen en vertragen, contrast en synchroniciteit, spierspanning, vergroten/verkleinen/vervormen. (focus: contrast en synchroniciteit (aantrekken/afstoten))
DA4Voeren bewegingszinnen uit (zelfgemaakt, als vormgeving van een ervaring, gevoel, idee of sfeer).
DA5Passen bewegingen aan: vergroting, verkleining, vervorming.
ME3Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van media: fotografie, soundtrack bij een filmfragment, hoorspel, stop-motion. (focus: stop-motion)
ME4Gebruiken vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van media in een muzische creatie.
RE1Reflecteren over hun eigen muzische creatie (betekenis, bouwstenen, technieken, vormgevingsmiddelen, wijze van presenteren).

Lesverloop en werkvormen

Instap · 10 minProefmoment
Speel met echte magneten: voel het aantrekken en afstoten. Kan je dat gevoel ook met je lichaam uitdrukken?
Kern 1 · 40 minDuowerk dans
Magneetdans: duo's zijn twee magneten. Bij ‘aantrekken’ bewegen ze synchroon naar elkaar toe (spiegelen), bij ‘afstoten’ in contrast uit elkaar. Bij ‘magneetveld uit’: freeze! Varieer met vergroten en verkleinen van de bewegingen.
Kern 2 · 45 minMedia-atelier
Mini stop-motion: laat paperclipfiguren ‘vanzelf’ bewegen met een magneet onder de tafel, of maak een klassieke stop-motion waarin voorwerpen tot leven komen. Foto per foto, kleine stapjes!
Afsluiting · 15 minFilmvertoning
Bekijk de filmpjes samen. Reflectie: hoeveel foto's had je nodig voor één vloeiende beweging?

Materiaallijst

stevige magneten
paperclips en lichte metalen voorwerpen
tablets met stop-motion-app (bv. Stop Motion Studio)
statiefjes of boekensteunen voor de tablet
muziek met duidelijke contrasten

Media en links

▶︎ YouTube: Stop Motion Studio tutorial ▶︎ YouTube: proefjes met magneten

Thema 16

🌸 Het voorjaar

Week 28 · 19 t.e.m. 23 april 2027 · planten in bloei

De lente barst los, met Vivaldi als soundtrack: we bewegen als openbloeiende bloemen en blazen bloesemtakken op papier.

Doelen in dit thema: MW1 MW2 MU1 MU3 BE2 BE3 DA4 GE2 RE2

Les 28 Week 28 · 2 lesuren

Lente! Vivaldi in bloei

Doelen in deze les

MW1Verwoorden de betekenis van een artistieke en muzische creatie (onderwerp, bedoeling, eigen interpretatie).
MW2Herkennen enkele kunststromingen en artistieke creaties (componisten, beeldende kunstenaars, genres, dansstijlen, audiovisuele kunst). (componist Antonio Vivaldi)
MU1Herkennen bouwstenen van muziek: klankkleur, dynamiek, ritme, metrum, tempo en melodielijn. (focus: melodielijn)
MU3Zingen melodieën met aangepast stembereik. (een lentelied zingen)
BE2Herkennen bouwstenen van beeld: kleur (nuance, contrast), ruimte (standpunt, horizon), vorm en compositie. (focus: kleurnuance)
BE3Gebruiken bouwstenen van beeld in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen).
DA4Voeren bewegingszinnen uit (zelfgemaakt, als vormgeving van een ervaring, gevoel, idee of sfeer). (bewegingszinnen als bloeiende bloemen)
GE2Gebruiken bouwstenen, vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van verschillende muzische domeinen in een geïntegreerde muzische creatie (minstens 2 domeinen).
RE2Reflecteren over de muzische creatie van leeftijdsgenoten of de artistieke creatie van kunstenaars.

Lesverloop en werkvormen

Instap · 15 minActief luisteren
Beluister ‘De Lente’ van Vivaldi: wat hoor je? Vogels, een beekje, een onweersbui? Volg de melodielijn met je vinger in de lucht: omhoog, omlaag, trillers.
Kern 1 · 25 minBewegingsexpressie
Bewegingszinnen als de lente zelf: een knop die opengaat, een tak die wiegt in de wind, bijen die zoemen van bloem naar bloem. Op de muziek van Vivaldi.
Kern 2 · 55 minBeeldatelier
Bloesemtak: blaas verdunde bruine ecoline met een rietje tot grillige takken. Werk de bloesems af met propjes roze crêpepapier of vingerafdrukken in verschillende tinten roze en wit (kleurnuance!).
Afsluiting · 15 minSamenzang bij de expo
Zing samen een lentelied terwijl de bloesemtakken drogen en tentoongesteld worden.

Materiaallijst

audio: Vivaldi, De Vier Jaargetijden (Lente)
ecoline (bruin) + rietjes
dik papier
roze en wit crêpepapier of roze verf voor vingerafdrukken
lijm
tekst van een lentelied

Media en links

▶︎ YouTube: Vivaldi - De Lente ▶︎ YouTube: bloesemtak blazen met ecoline

Thema 17

⚙️ Techniek: technische systemen en ontwerpen

Week 29 · 26 t.e.m. 30 april 2027 · hefbomen, constructie en tandwielen

We worden zelf een machine: elk kind is een onderdeel dat beweegt en klinkt, en samen vormen we één perfect draaiend systeem.

Doelen in dit thema: MU1 DR5 DA2 DA3 DA4 GE2 PR3 RE1

Les 29 Week 29 · 2 lesuren

De menselijke machine

Doelen in deze les

DA2Herkennen bouwstenen van dans: opstelling, bewegingszinnen, versnellen en vertragen, contrast en synchroniciteit, spierspanning, vergroten/verkleinen/vervormen. (focus: synchroon bewegen als één systeem)
DA3Dansen: in een aangegeven of eigen ritme en tempo, op een bepaalde plaats, in een specifieke opstelling, synchroon, vanuit een spierspanning.
DA4Voeren bewegingszinnen uit (zelfgemaakt, als vormgeving van een ervaring, gevoel, idee of sfeer).
DR5Versterken elkaar in het samenspel. (samenspel: op elkaar aansluiten)
MU1Herkennen bouwstenen van muziek: klankkleur, dynamiek, ritme, metrum, tempo en melodielijn. (focus: ritme en metrum)
GE2Gebruiken bouwstenen, vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van verschillende muzische domeinen in een geïntegreerde muzische creatie (minstens 2 domeinen). (dans, drama en muziek in één creatie)
PR3Stemmen een eigen muzische inbreng af op de anderen.
RE1Reflecteren over hun eigen muzische creatie (betekenis, bouwstenen, technieken, vormgevingsmiddelen, wijze van presenteren).

Lesverloop en werkvormen

Instap · 10 minFilmfragment
Bekijk een kettingreactie- of Rube Goldberg-filmpje: het ene onderdeel zet het andere in gang. Vandaag bouwen we zo'n machine, maar dan van onszelf.
Kern 1 · 50 minKlasopbouw
De menselijke machine: kind één start met een herhalende beweging + geluid (zoals een zuiger: ‘tsjoek’). Eén voor één haken kinderen aan als tandwielen die op elkaar reageren. De machine versnelt, vertraagt en valt stil op teken van de machinist.
Kern 2 · 35 minGroepswerk
Elk groepje ontwerpt een machine met een functie: een wasmachine, een pannenkoekenbakker, een fietsenmaker. Elk kind is een bewegend en klinkend onderdeel. De klas raadt welke machine het is.
Afsluiting · 15 minKringgesprek
Reflectie: wanneer draaide de machine het best? Wat had samenspel ermee te maken? Koppel aan tandwielen: als er één hapert, hapert alles.

Materiaallijst

vrije ruimte
eventueel een woodblock of trommel als ‘motorritme’
filmfragment kettingreactie

Media en links

▶︎ YouTube: Rube Goldberg-machines ▶︎ YouTube: drama-oefening machine

Tip: Sluit mooi aan bij de W.O.-lessen over tandwielen en hefbomen in dezelfde week.

Thema 18

🇧🇪 België, atlas en koningshuis

Week 30-31 · 3 t.e.m. 14 mei 2027

Twee weken België op zijn best: de surrealistische wereld van Magritte, en een koninklijk bal met hofdans en fanfare. Let op: in week 30 zijn donderdag en vrijdag vrij (Hemelvaart).

Doelen in dit thema: MW1 MW2 MU1 MU3 BE2 BE3 BE5 DR2 DA3 DA6 PR1 RE1 RE2 GH1

Les 30 Week 30 · 2 lesuren

Magritte: dit is geen les

Doelen in deze les

MW1Verwoorden de betekenis van een artistieke en muzische creatie (onderwerp, bedoeling, eigen interpretatie). (focus: betekenis en eigen interpretatie)
MW2Herkennen enkele kunststromingen en artistieke creaties (componisten, beeldende kunstenaars, genres, dansstijlen, audiovisuele kunst). (René Magritte en het surrealisme)
BE2Herkennen bouwstenen van beeld: kleur (nuance, contrast), ruimte (standpunt, horizon), vorm en compositie. (focus: compositie en verrassende ordening)
BE3Gebruiken bouwstenen van beeld in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen).
BE5Gebruiken vooraf verkende vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van beeld in een muzische creatie. (collage en schilderen)
GH1Tonen een muzische grondhouding: verbeeldingskracht, vertrouwen en durf, communicatie en interactie, speelsheid, nieuwsgierigheid en verwondering. (fantasie en verbeeldingskracht)
RE2Reflecteren over de muzische creatie van leeftijdsgenoten of de artistieke creatie van kunstenaars.

Lesverloop en werkvormen

Instap · 20 minKunstbeschouwing
Bekijk werk van de Belgische kunstenaar René Magritte (Golconda, De zoon des mensen): wat is er vreemd? Surrealisme = dromen schilderen. Wat zou de kunstenaar bedoelen? Er is geen fout antwoord!
Kern · 65 minAtelier
Maak je eigen surrealistische werk over België: schilder een herkenbaar Belgisch landschap of een blauwe lucht en kleef er uitgeknipte voorwerpen in die er niet thuishoren: zwevende frieten, een regen van bolhoeden, een tram in de wolken. Speel met formaat: groot wordt klein, klein wordt reusachtig.
Afsluiting · 25 minMuseuminterview
Museumronde in duo's: om de beurt ben je kunstenaar en journalist. De journalist vraagt: wat zien we, wat betekent het, hoe heet het werk? Verzin een titel die nieuwsgierig maakt.

Materiaallijst

tijdschriften en reclamefolders voor collage
scharen en lijm
plakkaatverf of gekleurd papier
A3-papier
afbeeldingen van werk van Magritte

Media en links

🖼︎ Afbeeldingen: René Magritte ▶︎ YouTube: Magritte voor kinderen

Tip: Donderdag 6 en vrijdag 7 mei zijn vrij (Hemelvaart + brugdag): plan deze les op maandag, dinsdag of woensdag.

Les 31 Week 31 · 2 lesuren

Koninklijk bal en Belgische fanfare

Doelen in deze les

MU3Zingen melodieën met aangepast stembereik. (de Brabançonne (een strofe) en/of een feestlied)
MU1Herkennen bouwstenen van muziek: klankkleur, dynamiek, ritme, metrum, tempo en melodielijn. (focus: ritme in de stoet)
DA3Dansen: in een aangegeven of eigen ritme en tempo, op een bepaalde plaats, in een specifieke opstelling, synchroon, vanuit een spierspanning. (dansen in een specifieke opstelling)
DA6Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van dans: gestructureerde dans, bewegingsexpressie, muziek en attributen. (gestructureerde dans)
DR2Spelen een personage: zich inleven, de rol vasthouden, lichaamstaal gebruiken. (een personage aan het hof spelen)
PR1Herkennen verschillende presentatievormen. (presenteren met een fanfare, in stoet)
RE1Reflecteren over hun eigen muzische creatie (betekenis, bouwstenen, technieken, vormgevingsmiddelen, wijze van presenteren).

Lesverloop en werkvormen

Instap · 20 minKringgesprek + luisteren
Beluister de Brabançonne: waar hoor je dit? Speel daarna het hofetiquette-spel: statig stappen, buigen voor de koning(in), met opgeheven hoofd wandelen.
Kern 1 · 35 minGestructureerde dans
Leer een eenvoudige hofdans of polonaise aan: in paren, in rijen, met vaste figuren (poortjes, kringen). De opstelling is hier de kunst!
Kern 2 · 40 minKlasproject
Ensceneer een koninklijke stoet door de gang of over de speelplaats: koning en koningin, garde, dansers, en een fanfare met ritme-instrumenten voorop. Oefen de volgorde en het tempo van de stoet.
Afsluiting · 15 minReflectie + foto
Maak een groepsfoto van de stoet in vol ornaat. Reflectie: wat maakt een stoet plechtig?

Materiaallijst

audio: Brabançonne en een wals of mars
zelfgemaakte kronen (karton + goudpapier)
verkleedspullen
ritme-instrumenten
Belgische vlaggetjes

Media en links

▶︎ YouTube: de Brabançonne ▶︎ YouTube: polonaise dansen met kinderen

Tip: De kronen kan je op een regenmoment in week 30 al knutselen.

Thema 19

💡 Techniek: elektriciteit, licht en geluid

Week 32 · 17 t.e.m. 21 mei 2027

Licht en schaduw worden theater: we knippen schimmenfiguren en spelen een voorstelling achter het doek, met live geluidseffecten. Maandag 17 mei is pinkstermaandag (vrij).

Doelen in dit thema: BE1 DR6 DR7 ME1 ME2 RE1

Les 32 Week 32 · 2 lesuren

Schaduwtheater deluxe

Doelen in deze les

BE1Herkennen bouwstenen van beeld: textuur (stofuitdrukking in 3D) en licht (soorten licht, lichtrichting, schaduw). (focus: lichtbron, lichtrichting en schaduw)
ME1Herkennen bouwstenen van media: geluid (vervorming), licht (lichtbron en lichtrichting), kader (diepte) en montage (passend geluid bij beeld en omgekeerd). (focus: licht om de aandacht te richten)
DR6Herkennen technieken en vormgevingsmiddelen van drama: dramaspel, spel met materialen, (non-)verbale spelvormen, verkleedkleren, attributen, aankleding van de speelruimte. (het schimmenspel)
DR7Gebruiken vooraf verkende technieken en vormgevingsmiddelen van drama in een muzische creatie.
ME2Gebruiken bouwstenen van media in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen).
RE1Reflecteren over hun eigen muzische creatie (betekenis, bouwstenen, technieken, vormgevingsmiddelen, wijze van presenteren).

Lesverloop en werkvormen

Instap · 15 minExperiment
Onderzoek met een lamp en je hand: wat gebeurt er met je schaduw als je dichter bij de lamp komt? En verder weg? Groot, klein, scherp, wazig: het is allemaal techniek!
Kern 1 · 30 minKnipatelier
Elk groepje kiest een kort verhaal (of een fabel) en knipt de personages uit zwart karton, op satéstokjes geplakt. Denk aan herkenbare silhouetten: een heks heeft een hoed nodig!
Kern 2 · 45 minSchimmentheater
Speel het verhaal achter een gespannen wit laken met een sterke lamp erachter. Twee kinderen verzorgen live de geluidseffecten met stem en instrumentjes. Gebruik de licht-trucs van de instap: figuren die groeien en krimpen!
Afsluiting · 20 minVoorstellingen
Elk groepje speelt voor de klas; het publiek let op één ding: hoe werd er met licht en schaduw gespeeld?

Materiaallijst

wit laken of groot wit papier + touw en knijpers
sterke lamp, bouwlamp of beamer
zwart stevig papier
satéstokjes + tape
scharen
slaginstrumentjes voor effecten

Media en links

▶︎ YouTube: schimmenspel figuren maken ▶︎ YouTube: schaduwtheater voorbeelden

Tip: Maandag 17 mei is een vrije dag: plan deze les later in de week.

Thema 20

🧑‍🚒 Wie zorgt er voor ons?

Week 33-34 · 24 mei t.e.m. 4 juni 2027

Een eerbetoon aan iedereen die voor ons zorgt: eerst in een zelfgemaakt hoorspel, daarna met heldenportretten en een echt bedankmoment.

Doelen in dit thema: MU5 BE1 BE3 BE4 DR2 ME1 ME3 ME4 PR2 PR3 RE1 RE2

Les 33 Week 33 · 2 lesuren

Helden van elke dag: het hoorspel

Doelen in deze les

ME3Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van media: fotografie, soundtrack bij een filmfragment, hoorspel, stop-motion. (focus: het hoorspel)
ME4Gebruiken vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van media in een muzische creatie.
ME1Herkennen bouwstenen van media: geluid (vervorming), licht (lichtbron en lichtrichting), kader (diepte) en montage (passend geluid bij beeld en omgekeerd). (focus: voorgrond- en achtergrondgeluid)
DR2Spelen een personage: zich inleven, de rol vasthouden, lichaamstaal gebruiken.
MU5Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van muziek (musiceren, ritmisch begeleiden, componeren, zingen, actief luisteren, grafische partituur). (actief luisteren en verklanken)
PR3Stemmen een eigen muzische inbreng af op de anderen. (geluiden afstemmen op de verteller)
RE1Reflecteren over hun eigen muzische creatie (betekenis, bouwstenen, technieken, vormgevingsmiddelen, wijze van presenteren).

Lesverloop en werkvormen

Instap · 15 minLuisteren met gesloten ogen
Beluister een kort hoorspelfragment met de ogen dicht: wat ‘zie’ je? Hoe maken ze een deur, regen of voetstappen hoorbaar?
Kern · 70 minHoorspelatelier
Elk groepje maakt een hoorspel ‘Een dag met een zorgverlener’ (brandweer, verpleegkundige, juf, poetshulp): een verteller, personages en twee geluidenmakers. Gouden regel: de geluiden ondersteunen de verteller en overstemmen die nooit; beslis samen wanneer welk geluid komt. Neem het hoorspel op.
Afsluiting · 25 minLuistersessie
Beluister de hoorspelen met de ogen dicht. Reflectie: welk geluid was zo goed dat je het ‘zag’?

Materiaallijst

tablets of opnametoestel
geluidsvoorwerpen: aluminiumfolie (vuur), blokjes (voetstappen), waterflesje, bellen
scriptkaarten
koptelefoons
een kort voorbeeldhoorspel

Media en links

▶︎ YouTube: hoorspel voor kinderen (voorbeeld) ▶︎ YouTube: geluidseffecten maken zoals in de film (foley)

Les 34 Week 34 · 2 lesuren

Bedankt! Portretten met karakter

Doelen in deze les

BE1Herkennen bouwstenen van beeld: textuur (stofuitdrukking in 3D) en licht (soorten licht, lichtrichting, schaduw). (focus: lichtrichting bij een portret)
BE4Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van beeld: boetseren, tekenen, schilderen, drukken, ruimtelijke constructies. (tekenen)
BE3Gebruiken bouwstenen van beeld in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen).
ME3Herkennen vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van media: fotografie, soundtrack bij een filmfragment, hoorspel, stop-motion. (focus: portretfotografie)
PR2Gebruiken een presentatievorm (locatie, samenstelling, materialen, media, interactie met publiek). (een presentatievorm kiezen om te bedanken)
RE2Reflecteren over de muzische creatie van leeftijdsgenoten of de artistieke creatie van kunstenaars.

Lesverloop en werkvormen

Instap · 15 minKijkwijzer
Bekijk fotoportretten met verschillend licht: zijlicht maakt stoer, onderlicht maakt spannend, zacht licht maakt vriendelijk. Wat doet de lichtrichting met het gezicht?
Kern 1 · 35 minFotostudio in duo's
Heldenshoot: fotografeer elkaar als ‘held van elke dag’ met een bureaulamp als studiolamp. Probeer minstens twee lichtrichtingen en vergelijk het resultaat.
Kern 2 · 45 minTekenatelier
Teken of schilder een bedankportret voor iemand die voor ons zorgt: de poetshulp van de school, de gemachtigd opzichter, oma. Werk het af tot een echte bedankkaart met een boodschap.
Afsluiting · 15 minPresentatiekeuze
Hoe bezorgen we de kaarten? Kies samen een presentatievorm: persoonlijk overhandigen met een mini-optreden, een tentoonstelling aan de schoolpoort, of een verrassingsbezoek.

Materiaallijst

bureaulampen
tablets of fototoestel
tekenpapier en stevige kaarten
kleurpotloden, stiften of aquarel
enveloppen

Media en links

▶︎ YouTube: portretfotografie en licht, eenvoudig uitgelegd

Tip: Combineer het overhandigen met het toonmoment van week 37: dubbel feest.

Thema 21

🚦 Verkeer met de vriendjesklas

Week 35-36 · 7 t.e.m. 18 juni 2027 · VRIENDJESKLASSEN

De oudsten worden verkeersjuf en -meester: we maken verkeersliedjes met dans en spelen ze samen met de jongere vriendjesklas in een echt verkeerspark.

Doelen in dit thema: MU2 MU3 MU4 DR2 DR3 DR5 DA3 DA7 GE2 PR2 PR3 RE1 GH1

Les 35 Week 35 · 2 lesuren

Verkeersliedjes voor onze vriendjes

Doelen in deze les

MU2Herkennen bouwstenen van muziek: toonhoogte en vorm (herhaling en contrast, strofe en refrein). (focus: een meezing-refrein voor kleuters)
MU3Zingen melodieën met aangepast stembereik.
MU4Gebruiken bouwstenen van muziek in een muzische creatie (focus op één vooraf verkende bouwsteen).
DA3Dansen: in een aangegeven of eigen ritme en tempo, op een bepaalde plaats, in een specifieke opstelling, synchroon, vanuit een spierspanning.
DA7Gebruiken vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van dans in een muzische creatie. (een dansje bij het lied)
PR3Stemmen een eigen muzische inbreng af op de anderen. (afstemmen op een jonger publiek)
GH1Tonen een muzische grondhouding: verbeeldingskracht, vertrouwen en durf, communicatie en interactie, speelsheid, nieuwsgierigheid en verwondering.

Lesverloop en werkvormen

Instap · 15 minActief luisteren
Beluister bestaande verkeersliedjes voor jonge kinderen: wat maakt ze makkelijk om mee te zingen? Kort, herhaling, duidelijke woorden, gebaren.
Kern · 65 minGroepswerk
Elk groepje maakt een verkeerslied mét dansje voor de vriendjesklas: over stoppen aan de stoeprand, kijken naar links en rechts, of het zebrapad. Verplicht: een refrein dat kleuters na één keer kunnen meezingen, en gebaren die de boodschap tonen. Denk aan je publiek: trager, eenvoudiger, groter!
Afsluiting · 30 minGenerale repetitie
Voer de liedjes voor elkaar op alsof de klas vol kleuters zit. Feedbackronde: is het eenvoudig genoeg? Zie je de boodschap in de gebaren?

Materiaallijst

muziekinstallatie
tekstbladen met picto's
fluohesjes
eventueel kleine verkeersborden als rekwisiet

Media en links

▶︎ YouTube: verkeersliedjes voor kleuters ▶︎ YouTube: liedjes met gebaren voor kleuters

Les 36 Week 36 · 2 lesuren

Verkeersparkfeest met de vriendjesklas

Doelen in deze les

DR2Spelen een personage: zich inleven, de rol vasthouden, lichaamstaal gebruiken. (verkeersagent, chauffeur, voetganger spelen)
DR3Passen publieksbesef toe: zich naar het publiek richten, duidelijk spreken, rekening houden met reacties. (focus: publieksbesef bij een jong publiek)
DR5Versterken elkaar in het samenspel.
PR2Gebruiken een presentatievorm (locatie, samenstelling, materialen, media, interactie met publiek). (presenteren aan en mét de vriendjesklas)
GE2Gebruiken bouwstenen, vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van verschillende muzische domeinen in een geïntegreerde muzische creatie (minstens 2 domeinen). (lied, dans en spel samen)
RE1Reflecteren over hun eigen muzische creatie (betekenis, bouwstenen, technieken, vormgevingsmiddelen, wijze van presenteren).
GH1Tonen een muzische grondhouding: verbeeldingskracht, vertrouwen en durf, communicatie en interactie, speelsheid, nieuwsgierigheid en verwondering.

Lesverloop en werkvormen

Voorbereiding · 20 minKlasopbouw
Bouw samen het verkeerspark op de speelplaats: wegen met krijt, een zebrapad, een rotonde, verkeersborden en een oversteekplaats met gemachtigd opzichter.
Kern · 70 minSamen spelen met de vriendjesklas
De vriendjesklas komt op bezoek: (1) leer hen jullie verkeersliedjes met dans aan; (2) speel samen in het verkeerspark, waarbij de oudsten de rollen van agent, chauffeur en opzichter geloofwaardig spelen en de kleuters begeleiden; (3) korte poppenkast door enkele leerlingen over veilig oversteken.
Afsluiting · 20 minSamen reflecteren
Kring met beide klassen: wat vonden de vriendjes het leukst? Wat hebben ze geleerd? De oudsten reflecteren daarna kort apart: wat betekent spelen voor een jonger publiek?

Materiaallijst

stoepkrijt
kegels en verkeersbordjes
fietsjes of steps van de kleuters
fluohesjes
handpoppen + poppenkast (of een tafel met doek)
de liedjes van vorige week

Media en links

▶︎ YouTube: poppenkast over verkeer

Tip: Spreek vooraf met de collega van de vriendjesklas een vast scenario en timing af.

Slotweek

🎭 Slotweek: het grote toonmoment

Week 37 · 21 t.e.m. 25 juni 2027 (week 38 = reserve) · jaarafsluiting

We sluiten het jaar af zoals echte kunstenaars: met een tentoonstelling en toonmoment voor publiek, en een terugblik in het kunst- en cultuurpaspoort.

Doelen in dit thema: MW3 MW4 GE1 GE2 PR1 PR2 PR3 RE1 RE2 GH1

Les 37 Week 37 · 2 lesuren

De muzische toontour

Doelen in deze les

MW3Participeren aan een brede waaier van kunstervaringen (bv. kunst- en cultuurpaspoort bijhouden). (het kunst- en cultuurpaspoort afronden)
MW4Gebruiken gepast gedrag tijdens kunstbeleving (voorstelling of tentoonstelling bezoeken). (gepast gedrag als publiek)
GE1Beschrijven hoe muzische vaardigheden/technieken betekenis verlenen aan een geïntegreerde muzische creatie.
GE2Gebruiken bouwstenen, vaardigheden/technieken en vormgevingsmiddelen van verschillende muzische domeinen in een geïntegreerde muzische creatie (minstens 2 domeinen).
PR1Herkennen verschillende presentatievormen.
PR2Gebruiken een presentatievorm (locatie, samenstelling, materialen, media, interactie met publiek). (locatie, publiek en vorm bewust kiezen)
PR3Stemmen een eigen muzische inbreng af op de anderen.
RE1Reflecteren over hun eigen muzische creatie (betekenis, bouwstenen, technieken, vormgevingsmiddelen, wijze van presenteren).
RE2Reflecteren over de muzische creatie van leeftijdsgenoten of de artistieke creatie van kunstenaars.
GH1Tonen een muzische grondhouding: verbeeldingskracht, vertrouwen en durf, communicatie en interactie, speelsheid, nieuwsgierigheid en verwondering.

Lesverloop en werkvormen

Instap · 20 minKlasgesprek
Blader door het kunst- en cultuurpaspoort: wat hebben we allemaal gemaakt, gezien en gehoord dit jaar? Elk groepje kiest één creatie om te (her)presenteren: de bosscene, het hoorspel, de tijdreis-dans, het afvalorkest...
Kern · 60 minGroepswerk
Bereid de toontour voor: elk groepje kiest bewust een presentatievorm (op een podium, in en rond het publiek, op een onverwachte plek, met muzikale ondersteuning, in twee minuten). Richt ook de tentoonstelling in met de bewaarde werken: fantasiedieren, sterrennachten, posters, etalages.
Toonmoment · 30 minPresentatie voor publiek
Ontvang het publiek (ouders, een andere klas of de directie) en speel de toontour. Herinner het publiek en elkaar aan gepast gedrag: stil tijdens het optreden, applaus op het juiste moment, niets aanraken in de expo.
Afsluiting · 10 minSlotreflectie
Laatste blad van het paspoort: waar ben ik dit jaar het meest trots op? Wat wil ik volgend jaar nog leren?

Materiaallijst

bewaarde werken en opnames van het hele jaar
kunst- en cultuurpaspoorten
tafels en sokkels voor de expo
muziekinstallatie
uitnodigingen voor het publiek (vooraf maken!)

Media en links

▶︎ YouTube: ideeën voor een klastentoonstelling

Tip: Week 38 (ma 28 t.e.m. wo 30 juni) is reserveweek: uitloop, opruimen en werken mee naar huis geven. De zomervakantie start op donderdag 1 juli 2027.

📅 Jaarkalender 2026-2027

🎯 Doelenkader Team 2

Muzisch waarnemen

Muziek

Beeld

Drama

Beweging & dans

Media

Overkoepelend

Dit ben ik! Portret in kleur en klank

Conflict! En dan?

De klank van het verkeer

Dansend op dropping: een plattegrond in beweging

Carnaval der dieren

Fantasiedieren in 3D

Herfstblad-kunst: land art op de speelplaats

Het geheime leven van het bos

Klaprozen aan de horizon

Stil na de storm: klanken van vrede

Sterrennacht zoals Van Gogh

Nachtgeluiden en dromenreis

Welkom in onze winkelstraat

De reuzenetalage

Jingles voor de wintermarkt

Ik heb een stem!

Protestposters in pop art

Licht, camera, reclame!

De perfecte jingle en soundtrack

Grotkunst: kunst van 20 000 jaar geleden

Dans door de tijd

Toverstoffen: experimenteel schilderen

Bodypercussie: het ritme van je hart

EHBO-theater: help, een noodgeval!

Het aquarium: water in klank, beweging en kleur

Het afvalorkest

Magneetdans en bewegende paperclips

Lente! Vivaldi in bloei

De menselijke machine

Magritte: dit is geen les

Koninklijk bal en Belgische fanfare

Schaduwtheater deluxe

Helden van elke dag: het hoorspel

Bedankt! Portretten met karakter

Verkeersliedjes voor onze vriendjes

Verkeersparkfeest met de vriendjesklas

De muzische toontour

Grotkunst: kunst van 20 000 jaar geleden